کتاب راهنمای مغزهای عصبانی

باور غلط: شناسایی خشم آسان است. واقعیت: خشم در بعضی افراد خیلی واضح است، ولی بعضی دیگر احساساتشان را پنهان می‌کنند. بعضی هم به‌جای ابراز احساسات، به خودشان آسیب می‌زنند یا گوشه‌گیر می‌شوند و خود را از خواب‌وخوراک می‌اندازند.

باور غلط: اگر خشم خود را نادیده بگیرید، خشمگین نمی‌شوید. واقعیت: اگر خشم را سرکوب کنید، بعداً در قالب یک مکانیزم سازگاریِ ناسالم یا دعوا و پرخاش بروز می‌کند.

۲- نفس عمیق بکشید: نفس عمیق سیستم عصبی را آرام می‌کند. آرام و عمیق نفس بکشید و هر دم را ۴ تا ۷ ثانیه نگه دارید. تنفس عمیق، ناحیه‌ای در مغز به‌نام ضربان‌ساز تنفس را تحریک می‌کند که از حدود ۳۰۰۰ سلول مغزی در مدولا تشکیل شده است. این ناحیه از مغز مسئول حفظ عملکرد بدنی و رفلکس‌های اولیه است. با فعال‌شدن این بخش حس آرامش القا می‌شود. ۳- از فرد مقابل دور شوید: اگر فکر می‌کنید ممکن است چیزی بگویید یا کاری کنید که بعداً از آن پشیمان خواهید شد، چند دقیقه دور شوید. به اتاق دیگری بروید و از محیط خارج شوید

بخشیدن چیست؟ بخشیدن به معنای تأیید یا فراموش کردن عمل زشت بقیه نیست. بخشیدن یعنی دیگر اجازه ندهید که رفتار فرد باعث آسیب به شما شود. وقتی کسی را می‌بخشید، دیگر فکر کردن به آنچه با شما کرده است شما را عصبانی نخواهد کرد. متأسفانه کنارگذاشتن کینه سخت است، چراکه:

باور غلط: خشم یک ویژگی شخصیتی یا عادت است و قابل درمان نیست. واقعیت: خوشبختانه چنین نیست. افراد عصبی می‌توانند روش‌های جدید و بهتری برای مدیریت خشم خود یاد بگیرند.

بخندید دیدن صحنه یا خواندن مطلبی خنده‌دار مشکل را حل نمی‌کند، ولی می‌تواند حواستان را موقتاً پرت کند. خندیدن درست مانند ورزش‌کردن باعث ازبین‌رفتن تنش شده و سطح اندورفین را افزایش می‌دهد. اگر مطلب یا فیلمی خنده‌دار ندارید، به موضوع خنده‌داری که قبلاً برایتان اتفاق افتاده فکر کنید.

باور غلط: مصرف موادمخدر و نوشیدن الکل در افراد سبب عصبی‌شدن آن‌ها می‌شود. واقعیت: مواد روان‌گردان سبب می‌شود احساسات و تفکرات پنهان خود را بروز دهید، ولی هیچ موادی نمی‌تواند کسی را عصبی کند.

گاهی خشم می‌تواند نیرویی مثبت باشد. خشم به ما انگیزه می‌دهد تا دربرابر تهدید از خود محافظت کنیم. خشم سالم به‌نفع ماست. تغییرات اجتماعی غالباً بر اثر خشم اخلاقی ایجاد می‌شوند. ممکن است خشم یک مکانیزم سازگاری در شرایط پرتنش باشد. اگر دربرابر بی‌عدالتی‌های دنیا بی‌تفاوت باشیم و دست روی دست بگذاریم، نسل انسان چندان دوام نخواهد آورد.

«خشم بیمارگونه، واکنشی افراطی دربرابر شخص یا شرایطی است که تهدید یا خطر حقیقی‌ای محسوب نمی‌شود.» این خشم بسیار مخرب است. اگر این‌گونه عصبانی می‌شوید، باید به‌فکر تغییر باشید.

به موسیقی مناسب گوش کنید به یک ترانه یا موسیقی مناسب گوش دهید. اگر روی ریتم و متن موسیقی مناسب و موردعلاقهٔ خود تمرکز کنید، دیگر عصبانی نخواهید بود. موسیقی‌هایی با تمپوی ۶۰ تا ۸۰ ضربه در دقیقه بهتر هستند. تمرین: یک فهرست ترانه بسازید منتظر نمانید تا وقتی عصبانی شدید به‌دنبال ترانه‌ای برای آرام‌شدن بگردید. همین حالا یک فهرست ترانه که حداقل ۳۰ دقیقه باشد آماده کنید تا در موقع نیاز از آن استفاده کنید.

پیگیر داستان‌هایی باشید که شخصیت‌های پیچیده دارند: خواندن و تماشای داستان‌هایی با شخصیت‌های پیچیده، درک احساسات و افکار را به چالش می‌کشد و تمرین خوبی برای دنیای واقعی است. هرگاه مشغول تماشای فیلم یا خواندن کتاب هستید، چگونه شخصیت‌های داستان را تصور می‌کنید؟ انگیزهٔ هر کدام از این شخصیت‌ها چیست؟ چه در ذهنشان می‌گذرد؟

ذهن‌آگاهی به‌معنی خالی‌کردن ذهن از همه افکار نیست؛ این کار اصلاً واقع‌گرایانه نیست. ذهن‌آگاهی یعنی «شناخت و دسته‌بندی افکار و احساسات، پذیرش آن‌ها و گرفتن تصمیمی آگاهانه برای واکنش دربرابر آن‌ها».

انگار اجازه داده‌ایم طرف مقابل از کارش قسر در برود: وقتی بدانید عصبانی‌شدن از دست کسی برای شما دردناک‌تر است تا برای او، یک قدم به بخشش نزدیک می‌شوید. آیا کسی که به شما آسیب زده از این‌که شما او را بخشیده‌اید سودی می‌برد؟ احتمالاً اصلاً اهمیت نمی‌دهد یا نمی‌داند که درموردش چه حسی دارید. پس چرا خودتان را خلاص نکنید و به زندگی ادامه ندهید؟ در ادامه یاد می‌گیرید که چگونه قدم‌به‌قدم کینه را کنار بگذارید:

کلید ایجاد هوش عاطفی، پذیرفتن مسئولیت عواطف و کنترل خشم است.

«خشم بیمارگونه، واکنشی افراطی دربرابر شخص یا شرایطی است که تهدید یا خطر حقیقی‌ای محسوب نمی‌شود.»