کتاب تبار انحراف (جلد اول)

طبقه‌های پایین‌تر اجتماع معمولاً دعوت پیامبران را اجابت می‌کردند و از یاوران پایدار آنان می‌شدند. ریشهٔ جنگ پایدار و همیشگی میان فقر و غنا در همین خصلت است. به همین دلیل بود که ثروتمندان به پیامبران طعنه می‌زدند که فقیران را به پشتیبانی و همراهی می‌گیرند. ثروتمندان همواره در تنعم و لذت بودند و از این وضع بهره می‌بردند. پس هرگز خشنود نبودند که اوضاع دگرگون شود و منافع ایشان در خطر افتد. از این گذشته، اصولاً ثروت طغیان می‌آورد، اما فقر معمولاً نفس را رام و آرام می‌کند و زمینهٔ پذیرش دعوت حق را فراهم می‌سازد.

ما در تاریخ در پی دو مطلب هستیم: ۱. عبرت: بر این اساس مطالبی مانند تعداد فرزندان آدم، اندازهٔ قامت آن‌ها و... موردنظر ما نیستند؛ زیرا عبرتی در آن‌ها نیست. ۲. یافتن علل حوادث و شناخت کامل‌تر امروز: با این اعتقاد که مسائل امروز در طول تاریخ شکل گرفته است، برای شناخت وضعیت موجود باید در پی علل شکل‌گیری آن باشیم و تنها هرآنچه را در این شکل‌گیری مؤثر بوده است بررسی کنیم.

عوامل رویارویی کافران و پیامبران یک. وضع معیشتی و اقتصادی از عوامل مهم مخالفت متعصبانهٔ گروهی از مردم با پیامبران، اسراف و خوش‌گذرانی و دنیاخواهی مردم بود؛ تا آنجا که این دنیاخواهان و پول‌پرستان حاضر می‌شدند هرچه دارند در راه مبارزه با آرمان‌های پیامبران صرف کنند: (إِنَّ الَّذِینَ کفَرُوا ینْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ لِیصُدُّوا عَنْ سَبِیلِ اللَّهِ فَسَینْفِقُونَهَا ثُمَّ تَکونُ عَلَیهِمْ حَسْرَةً ثُمَّ یغْلَبُونَ وَالَّذِینَ کفَرُوا إِلَی جَهَنَّمَ یحْشَرُونَ)؛ ک