بریده‌هایی از کتاب کتابچه راهنمای نوزاد

در روزهای اول توصیه میشه که تقریباً هر دو ساعت شیردهی انجام بشه، به چند دلیل: - اول اینکه هنوز فک نوزاد قدرت مکیدن قوی رو نداره پس در هر وعده شیر کمی می‌خوره. - دوم اینکه هنوز جریان شیر مادر راه نیفتاده و همون‌طور که قبلاً گفتم برای افزایش جریان شیر مادر مکیدن مکرر نوزاد بسیار کمک کننده هست. - سومین دلیل اینکه در روزهای اول خطر افت قند خون در نوزاد وجود داره و به همین دلیل توصیه میشه شیردهی هر دو ساعت انجام بشه. و بعد از هفته اول دیگه نیازی به ساعت زنگ گذاشتن نیست و از هفت روزگی به بعد شیردهی بسته به تقاضای شیرخوار (On demand) انجام میشه.

در روزهای اول شیر مادر حجم کمی داره ولی در این حجم کم، میزان چربی بسیار بالایی وجود داره که میتونه کاملاً نیاز نوزاد رو برآورده کنه. البته تأکید می‌کنم که لطفاً مکرر نوزاد رو زیر سینه ببرید چون با مکیدن مکرر سینه مادر توسط نوزاد سیگنال‌هایی به مغز مادر ارسال میشه که منجر به ترشح هورمون اکسی‌توسین میشه. این هورمون ترشح شیر رو افزایش می‌ده. پس مادران عزیز لطفاً در مورد این موضوع اصلاً نگران نباشید، تنها کاری که لازمه انجام بدید اینه که شیردهی مکرر داشته باشید تا هرچه سریع‌تر جریان شیرتون برقرار بشه.

نکته‌ای که در شیردهی به نوزاد اهمیت خیلی زیادی داره، حفظ راحتی و آرامش شما مادران عزیز هست. یعنی نحوه نشستن و در آغوش گرفتن نوزاد باید به‌گونه‌ای باشه که مادر کاملاً راحت باشه. پیشنهاد من برای راحت‌ترین راه نشستن شما مامان مهربون اینه که درحالی‌که روی صندلی یا مبل نشستید، یک بالشت یا تکیه‌گاه زیر بازو و روی پاتون قرار بدید. در مورد نشستن به چند نکته لطفاً توجه کنید: یکی اینکه بهتره پشتی صندلی یا مبل کاملاً صاف باشه چون اگر عقب باشه سینهٔ مادر از شیرخوار دور میشه و گرفتن نوک سینه در دهانش مشکل میشه و اگر به جلو متمایل باشه به عضلات گردن و پشت مادر فشار میاد

۱) مادر در زمان شیردهی در وضعیت راحتی نشسته. ۲) صورت شیرخوار روبروی سینه مادر قرار داره. ۳) تمام نوک سینه همراه با هاله قهوه‌ای رنگ اطراف در زمان مکیدن در دهان شیرخوار قرار داره. ۴) مادر هنگام شیر دادن دردی رو احساس نمیکنه. (نه در سینه و نه در دست‌ها یا گردن) یه مورد رو خوبه اینجا بهتون بگم که تا جای ممکن از شیر دادن در حالت دراز کشیده خودداری کنید. زمانی که مجبور هستید در وضعیت درازکش شیردهی کنید، حتماً نوزاد رو در آغوش بگیرید و بدنش رو در شیبی حدود سی درجه نگه دارید چون شیر خوردن در حالت کاملاً افقی باعث افزایش احتمال اوتیت یا عفونت گوش در نوزاد میشه.

بعضی از مامان‌ها شکایتشون اینه که نوزادشون دهانش رو برای شیر خوردن باز نمی‌کنه، در این مورد یه راهکار بهتون یاد میدم که باعث میشه نوزاد به‌راحتی و بدون جنگ و خونریزی دهانش رو باز کنه، راهکارم اینه که وقتی‌که نوزاد رو در آغوش گرفتید و به اندازه کافی به سینه مادر نزدیک شد، شما باید چهار انگشتتون رو زیر سینه و انگشت شست رو بالای سینه نگه دارید و نوک سینه رو به‌صورت رفت و برگشتی به لب بالای نوزاد بمالید، باورتون نمیشه که نوزاد چقدر راحت دهانش رو باز می‌کنه، حالا نوک سینه همراه با هالهٔ اطرافش رو وارد دهان شیرخوار کنید.

نوزاد معمولاً در زمان گرسنگی یکی از علائم زیر رو نشون میده: ۱) افزایش حرکات چشم ۲) باز کردن دهان و بیرون آوردن زبان ۳) گذاشتن دست در دهان ۴) مکیدن دست و انگشتان ۵) برگرداندن سر به سمت سینه مادر ۶) نق‌نق کردن نکته‌ای که باید اینجا یادآوری کنم اینه که گریه یکی از علامت‌های دیررس گرسنگی هست و در زمانی که شیرخوار گریه میکنه ممکنه سخت سینه مادر رو بگیره پس باید به نشانه‌های گرسنگی توجه کنید تا قبل از اینکه کوچولوی عزیزتون بخواد به گریه بیفته، شیردهی رو شروع کرده باشید.

از نکات مهم در مورد بند ناف نوزادان اینه که بند ناف باید در معرض هوا خشک بشه و لطفاً اصلاً از ناف بندهایی که بعضاً در لباس‌های سیسمونی وجود داره استفاده نکنید و در زمان بستن پوشک هم توجه کنید که پوشک زیر بند ناف باشه. بند ناف معمولاً در سن ۱۰ تا ۱۴ روزگی می‌افته، و ممکنه خونریزی مختصری در حد لکه شدن لباس در محل ناف برای یک یا دو روز دیده بشه که طبیعیه. بهترین راه مراقبت از بند ناف خشک نگه‌داشتن اون هست و غالباً نیازی به ضدعفونی نداره و در صورت آلودگی با مدفوع یا ادرار، شستشو با آب و صابون کفایت می‌کنه. فقط حواستون باشه اگر اطراف بند ناف قرمز یا متورم شد یا ترشحات چرکی داشت حتماً به متخصص کودکان مراجعه کنید.

غربالگری بعدی شنوایی‌سنجی هست که معمولاً روز اول تولد در بیمارستان انجام میشه و نوبت‌های بعدی هم معمولاً در یک ماهگی، سه ماهگی و یک سالگی خواهد بود. از اونجایی که قدرت تکلم و تکامل مغز در کودکان خیلی وابسته به حس شنوایی هست و کودکان کم‌شنوا ممکنه درجاتی از اختلال در تکامل مغز و تکلم پیدا کنن اکیداً توصیه میشه که شنوایی‌سنجی رو در فرزندتون طبق برنامه انجام بدید.

نوزاد شما با هر وزنی به دنیا اومده باشه به‌طور معمول در روزهای اول تولد دچار کاهش وزن میشه، البته تا زمانی که این کاهش وزن کمتر از هفت درصد وزن تولدش باشه کاملاً طبیعی هست. معمولاً بعد از روز چهار تا پنج تولد روند وزن گیری شروع میشه و در هفت تا ده روزگی، نوزاد به وزن تولدش برمی گرده و از این زمان به بعد انتظار داریم روزانه ۲۰ تا ۳۰ گرم افزایش وزن داشته باشه.

معمولاً اولین ویزیت ۲۴ تا ۴۸ ساعت بعد از ترخیص از بیمارستان انجام میشه. دومین ویزیت در ۱۵ روزگی نوزاد هست، ویزیت سوم در یک ماهگی انجام میشه و بعد از اون ماهانه ادامه پیدا میکنه تا شش ماهگی.

زردی نوزادی به تغییر رنگ در ملتحمه (سفیدی چشم) یا پوست نوزاد گفته میشه که زمان ایجادش ممکنه از روز اول تولد تا هفته دوم متغیر باشه. اینکه نوزادتون نیاز به بستری خواهد داشت یا نه بستگی به سن بروز زردی و عدد آزمایش زردی داره. البته درهرصورت و هر عدد آزمایشگاهی، زردی در روز اول تولد یعنی در ۲۴ ساعت اول زندگی نوزاد پاتولوژیک هست و عموماً نیاز به بستری خواهد داشت. ولی نیاز به بستری در روزهای بعد به عدد زردی یا بیلی‌روبین نوزاد بستگی داره

پرده‌هایی اطرف مغز همهٔ افراد به اسم پرده مننژ وجود دارن و این پرده‌ها در دوران نوزادی بسیار نازک و نفوذپذیر هستن و هر روز که سن نوزاد بیشتر میشه این پرده‌ها قوی‌تر میشن و نفوذ پذیریشون کمتر میشه. بیلی‌روبین می‌تونه از این پرده‌ها عبور کنه و به مغز نوزاد برسه و بهش آسیب بزنه، پس طبیعیه که در روزهای اول چون پرده‌ها بسیار نازک هستند، حتی مقدار بسیار کم بیلی‌روبین هم میتونه ازشون عبور کنه و منجر به آسیب مغز بشه. پس اینجا تأکید می‌کنم که اگر متخصص کودکان توصیه داشت که نوزادتون بستری بشه، لطفاً حتماً اقدام به بستری نوزاد کنید،

بیلی روبین چه عوارضی ممکنه روی مغز نوزاد به‌جا بگذاره؟ در موارد شدید و بسیار بالا این زردی منجر به عقب‌افتادگی ذهنی در نوزاد میشه و در مواردی که خیلی شدید نباشه باعث کاهش ضریب هوشی و اختلال مهارت‌های ظریف عملکردی مثل نقاشی و طراحی و سایر فعالیت‌های هنری در فرزندتون میشه.