کتاب مطهری، مصلح یا انقلابی

آنچه در این پنج قاب به‌طور نسبی وجود دارد، نگاه عاری از توجیه امروز با تمسک به مطهری است؛ نگاهی که در تاریخ‌نگاری ایدئولوژیک انقلاب ۵۷ غایب است ـ درحالی‌که تاریخ‌نگاری برای تصویرسازی گذشته به روایات پیشینی نیاز دارد نه روایات پسینی برای توجیه امروز.

ما ایرانی‌ها، چه مسلمان،‌ چه دین‌باور، چه روشنفکر و چه مارکسیست، با هر اندیشه‌ای که هستیم،‌ خصوصیاتی داریم که نشأت‌گرفته از رسوبات دوران استبداد است، و آن این است که همه‌چیز را مطلق می‌بینیم؛ دوستی‌مان مطلق است، دشمنی‌مان هم مطلق است. اگر کسی را دوست داریم،‌ او را مطلق خوب می‌بینیم. اگر با کسی بد باشیم،‌ او را مطلق سیاه می‌بینیم.‌ همه‌چیز جهان بیرون را سیاه و سفید می‌بینیم.

اما برخلاف دوست و همدرس‌اش، شیخ حسینعلی منتظری، در قم اقامت نگزید. مطهری به تهران، مرکز ثقل حوادث سیاسی و اجتماعی، رهسپار شد؛ هجرتی که او را در مسیر تجربه‌های جدید قرار داد. اگرچه ارتباط خود را با قم نگسست

مطهری معتقد به این بود که روحانیت نباید وارد دسته‌بندی‌ها بشود.