بریده‌هایی از کتاب زایری در راه

آدمی تا هنگامی که در خدا آرام نگیرد بی‌قرار است و بدون خدا آدمی حکایت غم‌انگیز تنهایی‌ست.

آن کس که خدا را ستایش کند، جذب او می‌شود و با دریای عشقش یکی می‌گردد.

خدا در همهٔ اجزای حیات، حتی در موجودات ریز، پرندگان، خزندگان، ماهیان، سبزه‌ها، بوته‌ها، گلبرگ‌ها، میوه‌ها، قطرات آب و چهرهٔ کودکان حضور دارد.

به دریا نگاه کنید! امواج را بنگرید! ببینید چگونه برمی‌خیزند، فرومی‌ریزند، به ساحل می‌رسند و بعد فروکش می‌کنند. انسان یکی از موج‌های دریای عظیم زندگی‌ست. او زاده می‌شود، برمی‌خیزد، به اوج قدرت خویش می‌رسد و آن گاه فرومی‌نشیند و بر صخرهٔ جهل خود می‌شکند.

آنان که سالک این سلوک هستند به معشوق خود که همانا خداست می‌گویند: «فقط تو و تا ابد تو!»

یک نفر پرسید: «محکم‌ترین نشانهٔ مردی معنوی چیست؟» استاد گفت: «آرامش ذهن، انسانی که به راستی معنوی‌ست تحت تأثیر وقایع و حوادث برآشفته نمی‌شود. او آموخته است ذهن خود را در هر وضعیتی آرام نگاه دارد.»

«فرد سیاسی به تغییرات بیرونی علاقمند است، حال آن که عارف به تغییر درون می‌اندیشد. یک فرد سیاسی تبلیغات و قانون‌گذاری را شیوهٔ خود ساخته، در حالی که عارف زندگی نوینی در پیش گرفته است و زندگی او بی‌اختیار بر دیگران تأثیر می‌گذارد. فرد سیاسی از «اصول» و «علت» سخن می‌گوید و عارف «زندگی» را مقدم بر «علت» می‌داند. فرد سیاسی دستخوش هیجان است و حتی امکان دارد به نفاق متوسل شود، در حالی که عارف جز عشق در قلب چیزی ندارد. او به سراسر حیات عشق می‌ورزد.»

منظور از ریشه‌کن کردن امیال و خواسته‌ها و بی‌میلی و بی‌آرزویی، رسیدن به چنین مرتبهٔ امنی‌ست که دیگر دست یافتن یا از دست دادن خواسته‌ها شما را برآشفته نمی‌کند و آرامش و شادی‌تان را از شما نمی‌رباید.

ازدواجی موفق و شاد برای زوج‌هایی که به خدا اعتقاد ندارند و به او عشق نمی‌ورزند، غیر ممکن است.

از شما می‌خواهم سکوت را تمرین کنید. سپس چشم بگشایید، آن گاه نور خدا را خواهید دید. اینک چشم ببندید و آن نور را در درون قلب خود ببینید.

جوهر همهٔ ادیان یکی‌ست. همهٔ آن‌ها می‌کوشند انسان را از چنگ جهل رهانیده و به خدا برسانند و به این ترتیب رنج او را به شادی تبدیل کنند.»

«خدا در معابد محبوس نیست. خدا در گوشه‌ای دور و منزوی حضور ندارد. خدا در فرایند زندگی ماست، آنجا بر او درود فرستید! خدا را در معابد شکوهمند نخواهید یافت. خدا را در ستیزهای دشوار زندگی، در اشک‌ها و اندوه خواهید یافت. خدا را در شادی برخاسته از شاد کردن دیگران خواهید یافت.»

«خدا هرگز برگی یا درختی را هدر نمی‌دهد. آیا تصور می‌کنید که روح آدمی را بر باد می‌دهد؟!»

دنیا بارها و بارها مسیح (ع) را مصلوب کرده است و فقرا و ضعفا، از پا افتادگان و گم‌شدگان، تهیدستان، بی‌چیزها، بی‌خانمان‌ها و سرگردان‌ها را لگدمال می‌کند. اما مسیح (ع) دیدگان مهربارش را همچنان به آن‌ها دوخته است. آن‌ها برای مسیح (ع) کلیساهای بی‌شماری ساخته‌اند، اما وجود حقیقی او را نمی‌شناسند. زیرا به افراد مطرود، از یاد رفته، غم‌زده و فقیر حرمت نمی‌گذارند.

زندگی و مرگ دو روی یک سکه هستند. آن چه در این کرانهٔ رود، «مرگ» نامیده شده و برای آن سوگواری می‌شود، در آن کرانه «تولد» خوانده می‌شود و آن را خوشامد می‌گویند.

کشتی من کوچک است و دریای تو بس وسیع، خدایا! مرا یاری ده!

باید خود را در برابر توفان‌هایی که پیوسته زندگی شما را دستخوش تلاطم می‌کنند، حفاظت نمایید. پس به کاخ درون، به آن جایگاه آرام و خاموش روح روید. در سکوت بنشینید و بر خدای درونتان درود بفرستید.

پرسید: «چگونه می‌توانم جریان افکار متضاد را هنگام مراقبه کنترل کنم؟» حکیم گفت: ۱) مراقبه را در حضور روحی بزرگ تمرین کنید. حضور چنین کسی بسیار مفید است، زیرا از وجود او امواجی آرامش‌بخش ساطع می‌شود. ۲) سخنان خردمندانهٔ عرفا نیز بسیار مفید است. گفتار، آیه یا ذکری را تکرار کنید. تمامی این گفته‌ها سرشار از انرژی هستند و وقتی که آن‌ها را تکرار کنیم، نیرویی روحانی منتشر می‌شود که بر جریان افکار منفی غلبه می‌کند.»

وقتی که انسان‌ها پیوند خود را با خدا می‌گسلند، نمی‌دانند چه هستند. در این صورت نیروی درک آن‌ها مخدوش می‌شود و تصور می‌کنند خردمندتر از دیگران هستند.

انسان خردمند حقیقت را می‌ستاید و در همهٔ زمان‌ها زندگی می‌کند. او تاریخ دنیا را می‌بیند، اما به اعماق درون خود می‌رود. چنین انسانی خود را متعلق به خویشتن، خانواده یا ملیتش نمی‌داند، بلکه همچون زایری در جست و جوی ابدیت است.

انسان امروزی کودکی خود را مصلوب کرده است. انسان باید کودک شود تا خردی را که در انتظار اوست دریابد. کودک شدن یعنی ساده شدن، پاک شدن.

افسوس که امروز به تمامی موجودات عشق نمی‌ورزیم، اما در آیندهٔ روشنی که در پیش است باید بیاموزیم که به همهٔ موجودات عشق بورزیم و به آن‌ها یاری برسانیم تا راه تکامل خود را بپیمایند. آن کس که حضور خدا را در همهٔ موجودات می‌بیند، در میان موجودات فانی زندگی می‌کند، اما خود نامیراست. آن کس که جان تمامی موجودات را در خدا و از خدا می‌بیند، خود خدا را خواهد یافت!

تمامی کارهای خود را به عنوان ستایش خدا انجام دهید، کارهایتان را با تقدس انجام دهید.

راه خرد راه کوچکی‌ست، پس طفل شوید.

من چنین مشتاق خدا هستم و چنین به درگاه نیلوفرینش دعا می‌کنم: خدایا! از فقرا حمایت کن، چرا که برای قرص نانی اشک می‌ریزند و در باران پاییز و برف زمستانی بی‌خانمان هستند. بر آنان که با نداشتن کار و نان به جرم روی آورده‌اند و در زندان محبوسند، رحم آور. خدایا! از نیازمندان و ضعفا که بر در خانهٔ اغنیا می‌کوبند، اما جز اهانت و تحقیر چیزی نصیبشان نمی‌شود حفاظت کن. خدایا! از آنان که در بستر بیماری در چنگ رنج و درد هستند مراقبت کن.

خدایا! پرندگان را متبرک گردان. آن‌ها نغمه‌هایی می‌خوانند که قلب را آرامش و شادی می‌بخشد. خدایا! از گاوهایی که در مرغزارند، از سگ‌ها و اسب‌ها و همهٔ حیوانات در برابر دست بی‌رحم بشر مراقبت کن. خدایا! درخت‌ها و مزارع را از توفان و تهاجم حرص و آز انسان‌ها در امان دار. خدایا! قلب کسانی را که خویشاوندی و برادری انسان‌ها را شعار می‌دهند به روی مهربانی بگشا تا برادری، صلح و آرامش را منتشر کنند. خدایا! ماهیان دریا، خزندگان و حشرات را متبرک گردان چرا که آن‌ها هم آفریدگان تو هستند و نزد تو عزیزند. خدایا، طریق تو رحمت است و نامت عشق!

کودکان هنوز رازی پنهان برای من هستند. آیا خداوند از طریق آن‌ها به قلب‌های سرگردان و اندوهبار ما درس می‌دهد؟ کودکان با چهره‌هایی درخشان و قلب‌هایی ترانه‌خوان می‌آیند. آن‌ها می‌آیند تا قلب کودکی را در ما که تصور می‌کنیم بزرگ شده‌ایم، احیا کنند. روح سادهٔ کودکانه قادر است تمدن بشری را نجات داده و ما را به آرامش و پاکی، ذهنی متواضع و ایمان قلبی نسبت به خدای یگانه رهنمون کند.

پیروان عیسی مسیح (ع) از او می‌پرسیدند، والاترین انسان در قلمروی خدا کیست. عیسی مسیح (ع) در پاسخ، کودکی را از میان جمعیت نزد خود خواند و فرمود: «هر آینه به شما می‌گویم تا زمانی که کودک نشوید، قادر نخواهید بود وارد قلمروی خدا شوید. اما آنان که چون کودکان ساده و فروتن هستند در قلمروی خدا والاترین انسان‌ها می‌باشند.»

خدایا! من از تو چیزی می‌خواهم که بیش از خواستهٔ هزاران شاه است. هر کس از تو چیزی می‌خواهد و من از تو، تو را می‌خواهم.

متبرکند کسانی که راه دشوار زندگی را در حالی که ترانه می‌خوانند می‌پیمایند، زیرا پیوسته در ابدیت ساکن خواهند شد. متبرکند آنان که در سکوت می‌نشینند، زیرا نغمهٔ روح الهی را خواهند شنید. متبرکند کسانی که خلوص دارند، چرا که آیینهٔ روح ابدی و الهی خواهند شد. متبرکند کسانی که شفقت دارند، زیرا با تمامی بشریت یگانه خواهند شد و به وحدت الهی خواهند رسید. متبرکند کسانی که قلب آن‌ها از احساسات شوریده و طمع رهاست، زیرا رستگار و آزاد هستند!