جیمی کارتر

جیمی کارتر (Jimmy Carter) در اول اکتبر ۱۹۲۴ در ایالات‌متحده متولد شد و تا ۲۹ دسامبر ۲۰۲۴ زندگی کرد. او عضو حزب دموکرات بود و از ژانویه‌ی ۱۹۷۷ تا ژانویه‌ی ۱۹۸۱ بیست‌ونهمین رئیس‌جمهور آمریکا محسوب می‌شد. پیش از آن نیز از ۱۹۶۳ تا ۱۹۶۷ عضو سنای ایالت جورجیا و از ژانویه‌ی ۱۹۷۱ تا ژانویه‌ی ۱۹۷۵ فرماندار ایالت جورجیا بود. پس از فارغ‌التحصیلی از آکادمی دریایی ایالات‌متحده در سال ۱۹۴۶، وارد خدمت نیروی دریایی شد و در زیردریایی‌ها به فعالیت پرداخت؛ سپس پس از چند سال به زادگاهش بازگشت و به اداره‌ی مزرعه‌ی خانوادگی بادام‌زمینی پرداخت. ورود جدی کارتر به عرصه‌ی سیاست با انتخاب او به مجلس سنای ایالت جورجیا آغاز شد؛ سپس در انتخابات مخفی حزبی فرمانداری ایالت شرکت کرد و در سال ۱۹۷۰ به سمت فرمانداری رسید. در نخستین سخنرانی خود پس از برعهده‌گرفتن این سمت اعلام کرد که «زمان تبعیض نژادی به پایان رسیده است»؛ حرکتی که توجه ملی را به او جلب کرد. در کارزار انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۱۹۷۶ به‌عنوان نامزدی دور از مرکزیت واشنگتن ظاهر شد، خود را فردی با اصول اخلاقی و دور از فساد معرفی کرد و سرانجام موفق شد جِرالد فورد، رقیب جمهوری‌خواه را شکست دهد. در دوران ریاست‌جمهوری توافق‌نامه‌ی مشهور کمپ دیوید میان مصر و اسرائیل را میانجی‌گری کرد، معاملات کانال پاناما را نهایی ساخت و مذاکرات محدودسازی تسلیحات استراتژیک با اتحاد شوروی را برگزار کرد. همچنین باتوجه‌به بحران نفتی و مشکلات اقتصادی آمریکا، بر سیاست انرژی و حفاظت محیط‌زیست تمرکز بسیاری داشت. بااین‌حال دوران ریاست‌جمهوری کارتر با چالش‌های جدی مواجه بود. پس از پایان دوره‌ی ریاست‌جمهوری، فعالیت‌های او در زمینه‌ی حقوق بشر، ناظر انتخابات بین‌المللی، درمان بیماری‌های گرمسیری مهجور و مشارکت در سازمان‌های خیریه‌ی جهانی، جایگاه او را به‌عنوان یک فعال صلح و انسان‌دوست تقویت کرد؛ به همین سبب در سال ۲۰۰۲ جایزه‌ی صلح نوبل به او اعطا شد. جیمی کارتر پس از خروج از قدرت، کتاب‌هایی منتشر کرد که بازتاب‌دهنده‌ی اندیشه‌ها و تجربیات سیاسی و انسانی او بود. او به‌واسطه‌ی عمر طولانی به مسن‌ترین رئیس‌جمهور پیشین آمریکا تبدیل شد. کتاب آخرین یکشنبه (last sunday) مجموعه‌ای از درس‌گفتارهای جیمی کارتر است. جیمی کارتر در سال ۲۰۰۲ میلادی جایزه‌ی صلح نوبل را دریافت کرد. جیمی کارتر افتخارات و جوایز متعددی در زندگی سیاسی و پس از ریاست‌جمهوری خود کسب کرد. یکی از مهم‌ترین این افتخارات، دریافت جایزه‌ی صلح نوبل در سال ۲۰۰۲ بود. این جایزه به او بابت دهه‌ها تلاش خستگی‌ناپذیر برای یافتن راه‌حل‌های مسالمت‌آمیز برای درگیری‌های بین‌المللی، پیشبرد دموکراسی و حقوق بشر و ارتقای توسعه‌ی اقتصادی و اجتماعی اعطا شد. علاوه‌براین جیمی کارتر دارای دستاوردهای فراوان علمی و فرهنگی است و تعداد بسیاری درجه‌ی افتخاری (Honorary doctorates) از دانشگاه‌ها و مؤسسات معتبر دریافت کرده است. برخی از دانشگاه‌هایی که به او چنین درجه‌هایی اعطا کرده‌اند عبارتند از Morehouse College و Morris Brown در سال ۱۹۷۲، دانشگاه نوتردام در ۱۹۷۷، اموری در ۱۹۷۹، Kwansei Gakuin در ۱۹۸۱، دانشگاه آکسفورد با درجه‌ی حقوق مدنی در ۲۰۰۷ و نیز دانشگاه‌هایی در هنگ‌کنگ و دانشگاه لیبرتی در سال‌های بعد. در عرصه‌ی موسیقی و ادبیات گفتاری نیز کارتر موفق بود. او در شاخه‌ی بهترین آلبوم گفتاری (Best Spoken Word Album / Narration / Audiobook) در جوایز گرمی، ده بار نامزد و چهار بار برنده شد. کارتر عضو افتخاری چند مؤسسه نیز بود؛ برای نمونه در سال ۲۰۰۷ به‌عنوان عضو افتخاری کالج جراحان سلطنتی ایرلند و نیز عضو افتخاری کالج منسفیلد آکسفورد شناخته شد. همچنین به عضویت افتخاری جامعه‌ی علمی Phi Beta Kappa در دانشگاه ایالتی کانزاس درآمد. او در عرصه‌ی افتخارات غیررسمی و معنوی در سال ۱۹۹۵، مدرک افتخاری «Doctor» از دانشگاه G.O.C. در هائیتی را دریافت کرد و در سال ۲۰۰۲ نیز از دانشگاه جوبا چنین مدرکی گرفت. به‌علاوه جیمی کارتر بنیاد جوایزی به نام جایزه‌ی حقوق بشر کارتر - منیل را تأسیس کرد تا افراد و نهادهایی را که در زمینه‌ی حقوق بشر فعال هستند، تقدیر کند.