
در ادبیات معاصر ایران، بهویژه ادبیات داستانی، نام صادق هدایت در کنار محمدعلی جمالزاده بهعنوان یکی از پیشگامان داستاننویسی مدرن ایران میآید. کسی که از نگاه برخی منتقدان حوزهی ادبیات داستانی، رمان بوف کور و داستانهای کوتاهش از بهترینها در نوع خود هستند. داش آکل سومین داستان از مجموعه داستان سه قطره خون است که هدایت آن را در سال ۱۳۱۱ منتشر کرد. در یادداشت پیشِ رو میخواهیم این داستان کوتاه را معرفی و نقد کنیم.
نگاهی به داستان داش آکل
هشدار: این پاراگراف بخشهایی از داستان را فاش میکند!
داش آکل مردی ۳۵ساله و از لوطیهای شیراز است که ارثیهی پدریاش را میان مستمندان بخشیده و با زورگویان درگیر میشود. یکی از دشمنان دیرینهی او کاکا رستم است که همیشه بهدنبال فرصتی برای شکستدادنش میگردد. پس از مرگ حاجی صمد، داش آکل وصی او میشود و رسیدگی به امور خانوادهاش را بر عهده میگیرد. در همان دیدار اول عاشق مرجان، دختر حاجی، میشود، اما بهدلیل اختلاف سنی و اعتمادی که خانوادهی حاجی به او دارند، عشقش را پنهان میکند. هفت سال بعد، با ازدواج مرجان، داش آکل از این خانواده خداحافظی میکند و در درگیری با کاکا رستم زخمی میشود. او پیش از مرگ قفس طوطیاش را به خانوادهی حاجی میسپارد. راز عشق داش آکل زمانی فاش میشود که طوطی در حضور مرجان میگوید: «مرجان! … عشق تو مرا کشت… .» … عشق تو مرا کشت…»
نقد کتاب داش آکل
داستان کوتاه داش آکل یک شخصیت اصلی دارد که بهخوبی پرورده شده است و بقیهی آدمهای داستان در ارتباط با شخصیت اصلی رنگ و شکل میگیرند. داش آکل نمونهی یکی از مردهای جاهلمآب و لوطیمسلک است که به مستمندان کمک میکند و حقشان را در برابر افراد زورگو میگیرد. در مقابل او کاکا رستم قرار …