مسئله‌ی رایج در نگارش کتاب یا مقاله این است که نویسنده پس از نگارش مقاله یا کتاب، اسناد جدیدی پیدا کند، مطالبی را که نوشته تغییر دهد، تکمیل کند یا دیدگاهش در مواجهه با سؤال‌های تازه در گذر زمان تغییر کند و این عوامل باعث شود نوشته‌های قبلی‌اش تحت تأثیر قرار گیرد.
اینجانب نیز از موضوع طرح شده مستثنی نیستم؛ چنان‌که در ۱۳۵۵ مقاله‌ای در شماره‌ی ۴۱ مجله‌ی گوهر منتشر کردم تحت عنوان «ماجرای محبوسین آلمانی و اطریشی در شیراز در جنگ جهانی اول» و اخیراً به فکر بازنگری آن افتادم با این سؤال که افزایش اطلاعات و تجربه‌ی تاریخ نگاری من در این سال‌ها چه تغییراتی در نگرش من ایجاد کرده و امروزه این موضوع را چگونه می‌نویسم؟
این مقاله بر اساس مکاتبات عبدالحسین میرزا فرمانفرما حاکم فارس از شوال ۱۳۳۴ الی صفر ۱۳۳۹ با سرپرسی سایکس-فرمانده‌ی قوای پلیس جنوب و دولت در تهران- تدوین شده است. مهمترین مسئله‌ی مطروحه در این گزارش‌ها، سعی انگلیسی‌ها در انتقال محبوسان تحت نظارت خودشان از شیراز به اصفهان با بهانه‌ی فرار آنان است این درحالی است که فرمانفرما سعی داشت آنها را با قوای ایرانی به اصفهان انتقال دهد.
فرمانفرما رونوشت نامه‌ها را به پسرانش عباس میرزا سالارلشکر و فیروزمیرزا نصرت الدوله به تهران می‌فرستاد تا نگهداری شود. سال‌ها بعد، در ۱۳۸۳ زندگینامه‌ی فرمانفرما را با استفاده از اسناد بایگانی وزارت خارجه ایران و منابع موجود نوشتم. این کتاب تحت عنوان زندگینامه‌ی عبدالحسین میرزا، زمانه و کارنامه سیاسی و اجتماعی منتشر شد. مسائل مربوط به محبوسان آلمانی و اطریشی در دوره‌ی حکومت او در فارس طبعاً مطرح شده است. این بار به اسناد موجود بایگانی در وزارت خارجه رجوع کردم که اکثراً همان نامه‌هایی بود که در اسناد …
