
یکی از متفکران نواندیشی که در طول زندگانی پرفراز و نشیب خود در جهت تنویر افکار هممیهنان خود کوشید و در این راه متحمل سختیهاو تهمتهای بیروا گردید، زنده یاد حسین کاظم زاده ایرانشهر بود. پیش از پرداختن به وجوهی از اندیشهی سیاسی وی لازم است شرح مختصری اززندگانی مشارالیه ایراد گردد. این ایرانی وطن پرست در سال ۱۲۶۳ شمسی یعنی در حدود یکصد و چهل سال پیش در تبریز دیده به جهان گشود. در دبیرستان کمال در زادگاهش به تحصیل پرداخت. در مهر ماه ۱۲۸۳ ش راهی استانبول شد و در خدمت کاردار سفارت ایران به کار گماشته شد. کاظمزاده در نظر داشت تا در علم طب ادامه تحصیل دهد، معذالک پیشرفت مشروطهخواهی در ایران وی را واداشت تا به جای تحصیل در رشتهی پزشکی به آموختن علوم سیاسی و علوم اجتماعی بپردازد. پس از فراغت از تحصیل و اخذ مدک لیسانس از دانشگاه لواین بلژیک راهی فرانسه گردید و در دانشگاه سوربن پاریس در محضر اساتید گرانسنگی نظیر شارل ژید و هنری لویی شایته و ... درس خواند و در همان شهر انجمن ایرانیان پاریس را با مساعدت علامه محمد قزوینی و ابراهیم پورداوود بنیاد نهاد در آبان ۱۲۹۲ مدت کوتاهی را در انگلستان و در دانشگاه کمبریج گذراند و دو سال بعد راهی برلین شد و با سیدحسن تقی زاده و سایر اندیشمندان ایرانی مقیم برلین که با انتشار مجلهی کاوه، هممیهنان خود را به حفظ هویت ایرانی خود و ضرورت مقابله با ترفندهای استعماری دو دشمن قسم خورده ایران، یعنی روسیه و انگلستان، ترغیب میکردند، همکاری نمود. با ادامهی اشغال ایران از جانب روسهاو انگلیسیهادر خلال جنگ جهانی اول به ایران بازگشت و در صفوف آزادیخواهان وطن قرار گرفت. اما باز اقامت وی در ایران چندان طولانی نشد بهطوریکه در سال ۱۲۹۶ش/۱۹۱۷ م مجددا به …