
عنوانِ پیشنهادیِ این نشریه بسیار کلی؛ اما وسوسهانگیز و جذاب است؛ بدون شک برخی نویسندگان در پاسخ به این پرسش که «علل ماندگاری ایران چیست؟» از «فرهنگ» باهمهی ابعاد آن نام خواهند برد؛ به نظرِ اینجانب «خوراک ایرانیان» نیز جزئی از این فرهنگ محسوب میشود و یکی از علل پیوستگی و یگانگی و دوام قومی ایرانیان بهشمار میآید.
تغذیهی هر قوم به عوامل متعددی؛ از جمله شرایط آب و هوایی، جغرافیایی، اقتصادی، آیینهای مذهبی، کشاورزی، دامداری، تکنولوژی، طب و بهداشت و غیره بستگی دارد. در طول تاریخ نیز مردم در بدترین شرایط مانند اشغال کشور و آوارگی باز به همان سبکِ خود به پخت و پز ادامه میدادند و زندگی را با شور و هیجانیِ دوباره از نو میساختند حتی در صورت اشغال بیگانه نیز با تلفیق مواد غذایی جدید، اصل غذاهای موروثی خود را حفظ میکردند.
ریشههای آشپزی ایرانیان را باید از زمان ساسانیان یا حتی قبل از آن جستجو کرد؛ چنانکه دکتر ژاله آموزگار در کتاب زبان، فرهنگ، اسطوره در مقالهای تحت عنوان «نمونههایی از هنر خوالگیری (یعنی آشپزی) در فرهنگ کهن ایرانی» دربارهی قدمت این هنر که به دوران ساسانیان میرسد نوشته است: «در این آشپزیِ بسیار کهن از غذاهایی نام برده شده که با گوشت، شیر، ماست تهیه شده با مزهی کمی ترش که با قند میخوردند و از مربای به،گردوی تازه و لیمو ترش نیز نام برده شده است».
نجف دریابندری نیز در کتاب مستطاب آشپزی (از سیر تا پیاز) دربارهی شهرت غذاهای ایرانی در بغدادِ عهد پادشاهان عباسی مینویسد و از کتابهای آشپزی به زبان عربی نام میبرد. طبقِ نوشتهی دریابندری، عباسیان طرز زندگی و آداب و رسوم را از درباریان ایران دوران ساسانی -که برایشان کار میکردند- آموخته بودند. مسعودی …