از نبرد مارنگو تا نبرد ممسنی | طاقچه
infinite

ویژه مشترکین بی‌نهایت

از نبرد مارنگو تا نبرد ممسنی

درآمدی بر روابط ایران و فرانسه

مجلۀ آزما

۱۷ دقیقه مطالعه

sharebookmark

آقامحمدشاه قاجار پس از دور‌ه‌ی طولانی جنگ‎های داخلی، در ۱۲۱۲ هـ. ق، حکومت متمرکزی برقرار کرد و به‌تدریج بر همه‌ی نقاط کشور تسلط یافت؛ اما ایران در دوره‌ی سلطنتِ جانشین او - فتحعلی‎شاه - با ورود به ورطه‌ی سیاست‎های اروپا و نقشه ‎های امپریالیستی آن‎ها ضعیف شد و قادر نبود با تجاوزات بیگانه، سلطه‌ی سیاسی، اقتصادی و خارجی - که استقلال کشور را به مخاطره می‌انداخت - مقابله کند.

جنگ ایران با روس هم بر این ضعف افزود؛ با کشورگشایی روس‎ها، به‌خصوص در شمال غربی ایران، قسمت ‎هایی از ماوراء قفقاز - که زمانی جزئی از قلمرو ایران محسوب می شد - از آن مجزا شد، در نتیجه، ایران درگیر جنگ با روس‎ها و متکی به کمک‌های خارجی - انگلیس و فرانسه - شد.

علاوه بر ایران، انگلیسی‎ها هم با تسلط بر شبه قاره‌ی هند، از جانب روس‎ها احساس خطر ‎کردند و وقایع ایران را دقیق تحت‎نظر داشتند؛ اما با لشکرکشی فرانسه به مصر در ۱۷۹۸/۱۲۱۳ هـ. ق به رهبری ناپلئون بناپارت - یکی از سه رهبر انقلابی فرانسه- شرایط تغییر کرد. نقشه‌ی او حمله به هند و صدمه رساندن به انگلیسی ها بود. این لشکرکشی موفقیت ‎آمیز نبود؛ اما به اتحاد انگلیس‎ها و روس‎ها علیه فرانسه منجر شد.

در همان زمان فتحعلی‎شاه با شنیدن خبر شکست روسیه در زمستان ۱۸۰۵/۱۲۱۹ و اطلاع از فتوحات ناپلئون، در نامه‎ای به برقراری معاهده‌ی مودت و همکاری با او اظهار تمایل نمود. ناپلئون نیز چندین فرستاده به ایران اعزام کرد: ژوبر، رومئو، دولابلانش، بن‎تان و ژوانن. این‎ها موظف بودند اطلاعاتی از ایران کسب کنند. رومئو قرارداد دوستانه‎ای با دولت ایران منعقد کرد و در جواب ناپلئون، فتحعلی‎شاه نیز میرزارضا قزوینی را به فرانسه فرستاد تا قرارداد نظامی منعقد کند؛ او در فینکشتاین – لهستان - با ناپلئون …

این نوشته‌ را پسندیدی؟

۱like
like

اطلاعات چاپ

این نوشته در شمارهٔ ۱۸۹ مجلهٔ آزما (بهار ۱۴۰۴) منتشر شده است.