
وقتی درمورد «رمانتیسم یا رمانتیسیسم در ادبیات» صحبت میکنیم، الزاما از رمانهای عاشقانه صحبت نمیکنیم! بعضی از رمانهای رمانتیسیسم عاشقانه هستند، اما هر رمان عاشقانهای در این دسته قرار نمیگیرد! برای شروع باید بدانیم رمانتیسیسم یک حرکت یا یک جنبش دستهجمعی بود که در اواخر قرن هجده میلادی (سالهای ۱۷۸۰ میلادی) در کشور انگلستان شروع شد، تا هفتاد سال بعد از آن (۱۸۵۰) ادامه داشت و در طول این مدت به کشورهای دیگر اروپایی هم کشیده شد. در این دوران آثار (رمان، داستان، شعر، مقاله و…) جذابی نوشته شد که ویژگیهای مشترکی با یکدیگر داشتند و حتی امروز هم از آثار محبوب و تاثیرگذار ادبیات جهان هستند. در این یادداشت قرار است به سوال رمانتیسم چیست؟ پاسخ بدهیم، این ویژگیهای مشترک را مرور کنیم و در انتها هشت عنوان از بهترین آثار این سبک را معرفی کنیم.
دربارهی رمانتیسیسم
پیش از هر چیز باید گفت که رمانتیسیسم در واقع نوعی واکنش دستهجمعی بود که در برابر اعتقادات سفت و سخت کلیسا در مردم و نویسندگان شکل گرفت. اسم این حرکت دستهجمعی ضرورتا به مفهوم عشق مرتبط نیست و بیشتر به تحکم یا تقدم احساس بر عقل و حتی یافتن منبع احساسات در طبیعت اشاره دارد.
از سوی دیگر رمانتیسیسم بر عواطف و زندگی درونی نویسنده متمرکز است و برخلاف نویسندگان ادبی سنتیتر همزمان با این جنبش، میتوان تاثیر زندگی فردی نویسنده و وقایع بیرونی بر زندگی نویسنده را در رمانهای رمانتیسیسم به وضوح دید. حتی برخی از این آثار آنقدر در انعکاس دادن شرایط و وقایع زندگی نویسنده خوب عمل میکنند که میتوان به عنوان خودزندگینامه به آنها پرداخته شود.
به طور کلی اگر بخواهیم مولفه یا ویژگیهای رمانتیسم را در نظر بگیریم باید به شش مورد اشاره کنیم:
ـ …