جنبش نومینالیسم رخداد غریبی در عالم فکر به شمار میرود، زیرا این نهضت بهحق آشوبی در عالم فکر ایجاد کرد و از این رهگذر عالمی تازه پدید آورد که دیگر پس از آن هر اندیشهای باید با آن مواجه شود و به مصاف آن برود. در این دفتر، از مجموعه آثار دونس اسکوتوس، دو متن را برگزیده و ترجمه کردهایم که بهنوبۀ خود در حکم نوعی گذرگاه تاریخی مهم در تکوین و ایجاد زمینۀ این نهضت است: این دو متن یکی به عدل الهی میپردازد و دیگری به قدرت خداوند. در واقع، دلیل گزینش این متنها آن بود که بالقوگی دیگری را در اندیشۀ الهیاتی سنت عبرانی دربارۀ خداوند نشان بدهیم. تا بدینجا بیشتر با اندیشههای خودِ توماس آکوییناس آشنا شدهایم، در اصل ما آنچه را او از سنت عبرانی، خاصتاً کتاب مقدس، استنباط کرده و تبیانی الهیاتی از آن به دست داده و دلالتهای حقوقی-سیاسیاش را پرورانده، مشاهده کردهایم، اکنون برای آنکه در موقعیت بهتری جهت بررسی و وارسی اندیشههای او قرار بگیریم، شاید بهتر باشد آن سوی ماجرا را نیز ببینیم، یعنی این نکته را در نظر حاضر کنیم که اگر امکانمندی و بالقوگی دیگری در کتاب مقدس هست، در صورت فعلیتیافتن، چه صورتی خواهد داشت و تا چه اندازه با اندیشههای آکوییناس همداستان یا ناهمداستان خواهد بود.
اگر بخواهیم ریشههای افکار الهیاتِ حقوقی و سیاسی آکوییناس و بهطور کل مسیحیت، را بهتر درک کنیم، باید چنان که خود ایشان چنین کردهاند، همواره کتاب مقدس را در نظر داشته باشیم. ریشههای الهیاتی این سنت تا بُن به چیزهایی گره خورده که در کتاب مقدس مطرح میشود. در واقع، کتاب مقدس را باید سپهری از امکانمندیهای بالقوه و گاهگاه بالفعل دانست که هر …
