
فهرست آییننامهها، اساسنامهها، نظامنامهها و ...
کتابخانۀ آیت الله العظمی بروجردی
طیبه حاج باقریان
قم: انتشارات وراقان، ۱۴۰۳
۵۳۳ ص.
جزوهها، رسائل و دیگر نشریات کوچک و کمبرگ از جمله نشریاتی هستند که معمولاً در کتابخانهها نگهداری نمیشوند. آنچه در این کتاب فهرست و معرفی شده است، مشخصات مجموعۀ درخور توجهی از اینگونه موارد است که به همّت محمد رمضانی، کتابشناس و ناشر صاحبنام ایران، گرد آمده و در کنار بسیاری از دیگر گردآوردههایش به کتابخانۀ آیتالله بروجردی (مسجد اعظم) سپرده شد؛ از جمله سالنامههای مدارس ایران که چندی پیش فهرست آن به اهتمام سید رضا باقریان موحد منتشر شد (نشر وراقان، ۱۴۰۰).
در این مجموعه ۱۲۹۵ رساله و جزوه تحت عناوین مختلفی چون احزاب و جمعیتها، مشاغل و حِرَف، معارف و اوقاف، بهداشت و درمان، ورزش، کشاورزی، پست و تلگراف، راهنمایی و رانندگی، صنعت و معدن، اقتصاد و دارایی، گمرک، شهرداری، ثبت و اسناد، قوانین و مصوبات کشوری ... و امور نظامی تقسیمبندی شدهاند.
بخش عمدهای از این رسائل و جزوهها را آییننامه و اساسنامه، قانون و مصوبه... و دیگر موارد مشابهی تشکیل میدهند که جنبهای فنّی و تخصصی دارند و به کار بررسیهای تخصصی میآید و شاید برای مخاطبِ علاقهمند به مباحث کلیتر بیشتر بخشهایی چون فصل اول کتاب دربارۀ «احزاب، گروهها، جمعیتها تشکیلات و جز آن» (صص ۱۹-۳۴) یا فصل سوم:«وزارت معارف و اوقاف...» (صص ۶۵-۱۱۷) جالبتر به نظر آیند ولی با این حال از بررسی دیگر بخشها نیز نباید غفلت کرد. برای مثال میتوان به بخش «قوانین و مقررات مربوط به کارگران و قانون کار» اشاره کرد و رسائلی چون «قواعد و نظامنامۀ جماعت کارگران ایران در اصفهان» (صص ۲۲۳)، «مرامنامه و نظامنامۀ اتحادیۀ …