معرفی کتاب هایی درباره شمس

معرفی کتاب هایی درباره شمس

2021-03-07 0 نویسنده بنوشه فرهت
در 4 دقیقه بخوانید

شمس تبریزی از شخصیت‌های تاثیرگذار بوده است. مقالات او دربردارنده نکات بسیاری است که حتی با گذشت زمانِ بسیار و حتی در این دنیای مدرن درهم‌پیچیده نیز به کار می‌آیند. او نه‌تنها خود به‌تنهایی نقشی پررنگ در دنیای ادبیات ما داشته که آشنایی و ملاقاتش با مولانا نیز از آن اتفاق‌های بزرگ است که هم بر مولانا و مسیر زندگی او و آنچه بدان می‌پرداخته تاثیر بزرگی داشت و هم دنیای شاعرانه مولانا را وجهی دیگر بخشید. در این یادداشت سعی داریم به معرفی کتاب هایی درباره شمس بپردازیم. کتاب‌هایی که از زندگی او برایمان می‌گویند.

پیش از شروع این یادداشت و آشنایی با کتاب هایی درباره شمس لازم است در مورد کتاب معروف و پرطرفدار «ملت عشق» توضیحی دهیم. این کتاب با وجود داستان جذاب، نمی‌تواند منبع موثقی برای مطالعه در مورد شمس و مولانا باشد. برای همین ما در این یادداشت به این کتاب اشاره نکردیم. اما اگر دوست دارید درباره این رمان بیشتر بدانید، پیشنهاد می‌کنیم یادداشت «معرفی رمان عاشقانه ملت عشق» را بخوانید. در آنجا علاوه بر ملت عشق، کتاب‌هایی مشابه این رمان را هم معرفی کردیم.

ملک گرسنه؛ تقویم شمس تبریزی

نام «نهال تجدد» به‌عنوان نویسنده کافی است که این کتاب را در فهرست کتاب‌هایی که باید بخوانیم نگه داریم و هرچه زودتر به سراغش برویم. او در این کتاب به کسی پرداخته است که کمتر از او خوانده‌ایم و بر تاثیر شگرفش بر زندگی مولانا آگاهیم. تجدد برای نگارش این کتاب منابع مختلفی را بررسی کرده و سپس تمام تلاش خود را بر ارائه روایتی منسجم و قابل‌اعتماد به‌کاربرده است. او در کتاب «ملک گرسنه» به موضوع‌هایی چون مولانا، آشنایی او با شمس و جدایی‌شان پرداخته است. تجدد که دغدغه آشنایی فرهنگ ایران و فرانسه دارد و در این زمینه کارهای دیگری نیز انجام داده و کتابی درباره مولانا به زبان فرانسه نیز نوشته است، کتاب «ملک گرسنه» را نیز خود به زبان فرانسه ترجمه کرد و ازقضا هر دو نسخه فارسی و فرانسه به‌صورت هم‌زمان روانه چاپ شدند.

آنچه کتاب‌های تجدد را برای ما جذاب و خواندنی می‌کند اعتقاد او بر حفظ آن حس و حالی است که می‌بایست در متن وجود داشته باشد. او داستان‌هایش را از بطن تاریخ روایت می‌کند لذا بر اصالت این حال و هوا تاکید بسیار دارد. به همین دلیل او منابع تاریخی دیگری را نیز مطالعه کرده و از خلال آنها، زمان موردنظر و ملزوماتش را در داستان خود پیاده می‌کند چراکه معتقد است روایت‌های صحیح از خلال آگاهی‌های تاریخی به دست ما می‌رسند.

شمس خاموش


اگر بگوییم که شناخت شمس کمک بسیاری به درک اشعار مولانا خواهد کرد، بی‌راه نگفته‌ایم. شمس شخصیتی تاثیرگذار در زندگی آن شاعر بلندآوازه است. کتاب «شمس خاموش» را «سینان یاغمور» به زبان ترکی نوشته است و شمس به سبب نقش پررنگش در زندگی مولانا و تاثیر زیادی که بر او و احوالاتش داشت، چنان طرفداران بی‌شماری داشته و دارد که چاپ نخست کتاب خیلی زود به پایان رسید و چاپ‌های بعدی روانه بازار نشر شدند. فروش بالای این کتاب و ترجمه آن به چندین زبان مختلف حاکی از جهان‌شمولی شمس و پراکندگی طرفداران و دوستدارانش در اقصی نقاط دنیاست. نویسنده این کتاب را از زبان خود شمس نگاشته است.

لحن صمیمی و بیان ملموس آن یکی دیگر از دلایل استقبال بی‌نظیر از آن است. این کتاب با ترجمه «مهرنوش پرتویی» در طاقچه در دسترس علاقه‌مندان قرار دارد. او که فارغ‌التحصیل رشته زبان‌شناسی ترکی استانبولی از دانشگاه آنکاراست توانسته به شایستگی متن را به فارسی برگردانده و حس و حال نویسنده را به‌خوبی منتقل کند.

در جستجوی آینه


«محمد شریفی» و «محمدعلی موحد» در تلاشی تحسین‌برانگیز مجموعه‌ای از مقالات شمس تبریزی را در کتابی تحت عنوان «در جستجوی آینه» جمع‌آوری کرده‌اند. موحد در انتخاب و توضیح مقالات این کتاب تلاش کرده تا از میان حکایات انتخاب‌هایی برای خوانندگان داشته باشد. هدف او در این انتخاب‌ها گزینش مطالبی هم‌خوان با سلیقه و درک مردم امروز است تا با این کار مفاهیم بلند انسانی را که در ادب فارسی منعکس‌شده‌اند به سمع و نظر نسل جدید برساند. موحد در این کتاب ابتدا از شمس و زندگی او گفته است و سپس گزیده‌ای از متن مقالات را برای ما آورده است. موحد در مقدمه کتاب اشاره‌کرده که گزینش از میان سخنان بزرگی چون شمس کار دشواری است و درعین‌حال این کتاب را مجموعه‌ای مناسب احوال مخاطب عام و خاص دانسته است.

شمس ناپیدا


کتاب «شمس ناپیدا» نیز گزیده‌ای از مقالات محمد بن علی شمس تبریزی ملقب به شمس‌الدین است. او نه‌تنها در زندگی مولانا تاثیرگذار بود که مقالاتی که نوشته برای همگان درس‌آموز است.

بی من مرو


«اعظم نادری» نویسنده این کتاب تلاش کرده تا با تکیه‌بر منابع معتبری که در دسترس داشته و با رجوع به آثاری که از مولانا و شمس باقی‌مانده است، به رابطه شمس و مولانا بپردازد و بخش‌های ناپیدای آن را برای ما روشن کند. او شمس را شخصیت محوری کتاب خود قرار داده و هم‌زمان با ارائه اطلاعاتی پیرامون او و همین‌طور که ما را با این شخصیت آشنا می‌کند به‌تدریج به زوایایی از زندگی او که به دیگر افراد مرتبط می‌شود نیز پرداخته است.

ما در کتاب «بی من نرو» درحالی‌که با شمس آشنا می‌شویم چیزهایی نیز درباره مولانا و همسرش کراخاتون، کیمیا، همسر شمس و علاءالدین و بهاءالدین، فرزندان مولانا درمی‌یابیم. این شیوه معرفی و ارائه اطلاعات ازآنجایی‌که پیوستگی‌ها و مابه‌ازاهای شخصیتی دیگری نیز به همراه دارد، دل‌نشین به نظر می‌رسد.

کیمیا خاتون؛ داستانی از شبستان مولانا


شاید ما نویسنده این کتاب را از جای دیگری بشناسیم؛ «سعیده قدس» بنیان‌گذار موسسه خیریه محک است. او که دستی بر نوشتن نیز دارد در رمانی تاریخی به نام «کیمیا خاتون؛ داستانی از شبستان مولانا» به روایت بخشی از زندگی شخصی مولانا می‌پردازد. او در این کتاب از زندگی دخترخوانده‌ی مولانا جلال‌الدین بلخی می‌گوید و در این مسیر وجوه دیگری از زندگی شمس و مولانا را به ما نشان می‌دهد. او تلاش کرده ضمن وفادار ماندن به تاریخ و آنچه در اصل بوده و مستنداتی درباره‌شان وجود دارد، با خیال‌پردازی به وجه عاشقانه‌ای بپردازد که ازقضا شمس نیز در مقالات خود به آن اشاره‌کرده است. اگر از علاقه‌مندان کتاب‌های تاریخی هستید، این کتاب پیشنهاد خوبی برای شماست.

(339 بازدید تا امروز)