لوگو طاقچه
معرفی کتاب هایی درباره فمینیسم

معرفی کتاب هایی درباره فمینیسم

16,068 بازدید

برای خیلی از ما پیش آمده که کلمه‌ی «فمینیسم» را شنیده باشیم اما ممکن است در ذهن هر کدام‌ از ما معنای متفاوتی داشته باشد. یکی از دلایل این موضوع می‌تواند گرایش‌های مختلف فمینیسم باشد؛ این جنبش که با نظریه‌های جامعه‌شناسی همراه شده زیر شاخه‌های متنوعی دارد مانند فمینیسم لیبرال، فمینیسم مارکسیستی، فمینیسم سوسیالیسیتی و … که می‌تواند بر ذهنیت ما از کلمه‌ی «فمنیسم» تاثیر بگذارد. اما نباید فراموش کنیم با وجود تفاوت رویکرد هر یک از این گرایش‌ها تمامی فمینیست‌ها بر سر یک موضوع اتفاق نظر دارند و آن هم تلاش برای از بین بردن نظام مردسالار در جامعه است. در چنین نظامی مرد و زن به عنوان شهروندان جامعه حقوق اجتماعی، سیاسی، اقتصادی برابری ندارند و کلیشه‌های جنیستی نقش پررنگی در فرهنگ، هنجارها و باورهای مردم ایفا می‌کند.

موضوع دیگری که باعث می‌شود واژه‌ی «فمینیسم» با کلیشه‌های اغلب نادرست گره بخورد؛ مطالعه‌ی منابع نامعتبر است. خواندن منابع معتبر می‌تواند به ما کمک کند بدون جانبداری با زوایه‌ی دیدی بی‌طرفانه درباره‌ی چیستی موضوعاتی مانند فمینیسم اطلاعات به دست آوریم. در این یادداشت سعی کرده‌ایم کتاب هایی معرفی کرده‌ کنیم که خواندن آن‌ها به شناخت نسبتا روشن و درستی از فمینیسم کمک می‌کند.

فمینیسم چیست؟

پیش از معرفی کتاب ها خوب است تعریف مختصری از واژه فمینیسم داشته باشیم. زیرا همان‌طور که گفتیم در حال حاضر در بین عموم اشتراک نظری بر سر این واژه وجود ندارد؛ این کار به ما کمک می‌کند تا ذهنیت مشترکی به سراغ کتاب‌های فمینیستی برویم. واژه «فمینیسم» در طول تاریخ معنایی متعددی داشته اما کاربرد امروزی آن برای اولین بار توسط «چارلز فوریه» سیاست‌مدار فرانسوی در سال ۱۸۳۷ استفاده شد. از این تاریخ به بعد کلمه‌ی «فمینیسم» به طرز تفکری نسبت داده میشد که خواهان حقوق برابر زن و مرد بود. در واقع فمینیست‌ها افرادی هستند که برای احقاق حقوق زن و مرد تلاش می‌کنند و هدف آن‌ها حذف تبعیض‌هایی است که ریشه‌ در جنسیت افراد دارد.

جنس دوم (جلد اول)

جنس دوم (جلد اول)

نویسنده: سیمون دوبوار

مترجم: قاسم صنعوی

انتشارات توس

اطلاعات بیشتر و خرید

جنس دوم نام مشهورترین اثر سیمون دوبووار، فیلسوف اگزیستانسیالیست و فمنیست پیشرو فرانسوی است. این اثر نخستین بار در ژوئن ۱۹۴۹ منتشر شد و همان زمان هم به عنوان یکی از بحث‌برانگیز ترین و شگفت‌انگیز ترین کتاب‌های زمان خود شناخته شد. تاثیر این اثر تا حدی بود که کلیساهای کاتولیک، خواندن و بازنشرش را ممنوع اعلام کرده بودند. نویسندگانی مانند فرانسوا ماریاک و آلبر کامو به شدت به این کتاب واکنش نشان دادند و زنان به عنوان طرف‌داران پروپاقرص این کتاب شناخته شدند.

جنس دوم که در دو جلد و هفت بخش نوشته شده است، به بررسی زوایای گوناگون مسئله زنانگی می‌پردازد و نگاهی به جنبه‌های تاریخی، اجتماعی، فلسفی و روانی این پدیده می‌اندازد. در جلد اول این اثر سرنوشت، تاریخ و اسطوره بررسی می‌شوند.

Simone de Beauvoir; drawing by Karl Stevens

مانیفست یک فمینیست در پانزده پیشنهاد

مانیفست یک فمینیست در پانزده پیشنهاد

نویسنده: چیماماندا انگوزی آدیشی

مترجم: فاطمه باغستانی

کتاب کوله پشتی

اطلاعات بیشتر و خرید

«چیما ماندا انگوزی آدیشی» نویسنده‌ی نیجریه‌ای تمرکزش بر روی تبعیض جنسیتی و تبعیض نژادی است. او در نامه‌ای که به دوست خود می‌نویسد به او پیشنهادهایی می‌دهد برای اینکه فرزندش را بر اساس اصول فمینیستی تربیت کند. پس از نوشتن نامه تصمیم می‌گیرد آن را در قالب کتاب «مانیفست یک فمینیست» منتشر کند. آدیشی در جایی از کتابش می‌گوید: «یک اساس فمینیستی می‌گوید: من مهم هستم. من نیز به اندازه مردان ارزشمندم و این ارزشمندی تابع زمان و مکان و اگر و اما نیست». اصل دیگری که او به عنوان یک اصل فمینیستی نام می‌برد یک سوال است که در موقعیت‌های مختلف می‌توان آن را پرسید «آیا می‌توانی گزینه را برعکس کنی و همان نتیجه را بگیری؟» او سپس توضیح می‌دهد چرا بعضی از تصمیم‌ها و رفتارها بر پایه‌ی تبعیض جنسیتی است و چگونه می‌توان از این پیش‌فرض ذهنی که جامعه به ما منتقل کرده فاصله بگیریم. نویسنده با زبانی ساده توانسته باورهای فمینیستی را توضیح دهد و تبعیض‌های جنسیتی را به چالش بکشد. آموزش، کلید رهایی از کلیشه‌های جنسیتی است و آدیشی در این کتاب گام به گام به ما می‌آموزد چطور برابری‌طلب باشیم و از کلیشه‌ها دوری کنیم.

باشگاه مشت‌زنی فمینیستی

باشگاه مشت‌زنی فمینیستی

نویسنده: جسیکا بنت

مترجم: فاطمه باغستانی

کتاب کوله پشتی

اطلاعات بیشتر و خرید

یکی از چالش‌های فمینیست‌ها «عادی» و «طبیعی» بودن رفتارهای تبعیض‌آمیز است. زمانی که گروه‌های فمینیستی نسبت به رفتار یا باورهای جنسیت‌زده اعتراض می‌کنند، همراه کردن عموم مردم بسیار سخت است زیرا به نظر مردم چنین رفتار یا باوری طبیعی است و آن را تبعیض‌آمیز در نظر نمی‌گیرند به عنوان مثال زمانی که زنی اجازه‌ی انجام کاری را ندارد بعضی در پاسخ می‌گویند «چون زنه» برای آن‌ها محرومیت زنان از حقوق انسانی طبیعی به نظر می‌آید. جسیکا بنت در کتاب باشگاه مشت‌زنی فمینیستی با مثال‌های فراوانی جنسیت‌زدگی زیرپوستی حاکم بر جامعه را به خوبی نشان داده است و برای این موارد راه‌کار ارائه داده است. بیشتر این مثال‌ها در محیط کار اتفاق می‌افتد، بعضی موارد حتی در شرکت‌های پیشگام حوزه آی‌آتی رخ داده است. این کتاب سعی می‌کند رفتارهایی که از چشم ما پنهان می‌ماند یا نظرمان عادی است آشکار کند و به ما بفهماند زنان چطور به صورت خواسته یا ناخواسته در محیط‌های کاری مورد تبعیض قرار می‌گیرند.

زنان سیبیلو و مردان بی‌ریش

زنان سیبیلو و مردان بی‌ریش

نویسنده: افسانه نجم‌آبادی

مترجم: ایمان واقفی

نشر تيسا

اطلاعات بیشتر و خرید

افسانه نجم‌آبادی نویسنده و پژوهشگر مطالعات زنان و جنسیت دانشگاه هاروارد، یکی از نویسنده‌های برجسته‌ در زمینه‌ی آثار فمینیستی به شمار می‌آید. کتاب زنان سیبیلو و مردان بی‌ریش ابتدا پروژه‌ای درباره‌ی تاریخ‌نگاری جنسیت‌محور در ایران مدرن بود اما مسیر آن به سایر حوزه‌های جنسیت از جمله گرایش‌های جنسی ایرانیان دوره‌ی قاجار ختم شد. او در این کتاب با مطالعه‌ی آثار به جامانده از دوره‌ی قاجار مانند سفرنامه‌ها، اشعار، رمان‌های فارسی و … هنجارهای جنسیتی جامعه‌ی ایران و تاثیری که کشورهای خارجی بر آن‌ها داشته به خوبی بررسی کرده است. این کتاب توضیحاتی درباره‌ی اصول فمینیستی نمی‌دهد اما نظریات نویسنده بر پایه‌ی اندیشه‌ها و نظریه‌های فمینیستی استوار است. مطالعه‌ی این کتاب برای دانشجویان مطالعات زنان، علوم اجتماعی و تاریخ می‌تواند جذاب باشد اما برای سایرین به خصوص علاقه‌مندان به مسائل جنسیت در دوره‌ی قاجار خالی از لطف نیست.

ما همه باید فمینیست باشیم

ما همه باید فمینیست باشیم

نویسنده: چیماماندا انگوزی آدیشی

مترجم: مریم طباطبایی‌ها

کتاب کوله پشتی

اطلاعات بیشتر و خرید

بسیاری از دستاوردهای فعلی زنان مانند حق تحصیل نتیجه‌ی تلاش گروه‌هایی است که باور داشته‌اند زنان هم مانند مردان باید از حقوق برابر برخوردار باشند؛ آن‌ها در دورانی فعالیت می‌کردند که به نظر اغلب مردم وظیفه‌ی زنان فرزندآوری و رسیدگی به کارهای خانه است نه آموختن علم. اما خوشبختانه با تلاش فعالین حوزه‌ی زنان، تعداد دختران تحصیل‌کرده بسیار بیشتر از گذشته است. در حال حاضر زنان از حقوق دیگری محروم هستند که به باور بعضی، به واسطه‌ی جنسیت‌ زنان داشتن چنین حقوقی لزومی ندارد. این کتاب در اصل نسخه‌‌ای از سخنرانی چیما ماندا انگوزی آدیشی با محوریت « خطر تک صدایی» در جامعه است. در کتاب «همه باید فمینیست باشیم» نویسنده توضیح می‌دهد چرا فمینیسم ضروری است و چرا نباید جنسیت معیاری برای برخورداری از حق باشد. آدیشی در کتابش توضیح می‌دهد که کلیشه‌ها چطور ذهن ما را شکل می‌دهند و افکار ما را محدود می‌کنند.

زنان در روزگارشان

زنان در روزگارشان

نویسنده: مارلین لگیت

مترجم: نیلوفر مهدیان

نشر نی

اطلاعات بیشتر و خرید

کتاب زنان در روزگارشان نوشته‌ی مارلین لگیت درواقع به بررسی دقیق تاریخی سیر شکل‌گیری و فعالیت فمینیسم‌ در اروپا و ایده‌های خاص مبارزه زنان اروپایی و طرفداران جنبش فمینیسم با جامعه مردسالار می‌پردازد.

خواندن کتاب زنان در روزگارشان با توجه به پررنگ شدن اهمیت حقوق زنان در جامعه ما و رشد جنبش فمنیسم اهمیت ویژه دارد، چراکه مخاطب می‌تواند با مطالعه این کتاب از انواع مختلف تعاریف این مکتب و تاثیر آن از مکاتب مختلف آگاه شود و با بسیاری از مبارزه‌های ناکارآمد که تاثیر منفی در روند رشد و موفقیت این جنبش داشته‌اند، آشنا بشود. علاوه‌بر این‌ها مطالعه گسترده این کتاب توسط اقشار مختلف جامعه، می‌تواند نقشی ویژه در شناخت درست و مفهوم برابری حقوق زن و مرد و زدوده شدن تاثیرات منفی فرهنگ و تفکرات مردسالارانه داشته باشد.

جنس اول

جنس اول

نویسنده: هلن فیشر

مترجم: نغمه صفاریان‌پور

نشر نو

اطلاعات بیشتر و خرید

هلن فیشر انسان‌شناس و نویسنده‌ی «جنس اول» در این کتاب به سراغ توانایی‌های زنان رفته و با تحقیقاتش نشان داده استعداد زنان چطور باعث می‌شود آن‌ها به رهبرانی مطلوب به ویژه در حوزه‌ی کسب‌وکار تبدیل شوند. این کتاب به سراغ مبانی فمینیسم و مکتب‌های فکری برابری طلب نرفته اما از آن‌جایی که استقلال اقتصادی زنان یکی از دغدغه‌های جنبش فمینیسم است خواندن این کتاب برای فمینیست‌ها اهمیت دارد. «جنس اول»کمک می‌کند ابعاد مختلفی حضور زنان در جامعه به ویژه در محیط‌های حرفه‌ای و کاری را بشناسیم. حوزه‌ی تخصص فیشر بر روی زیست‌شناسی و مردم‌شناسی است تحقیقات او نشان می‌دهد که چطور ساختار خاص ذهن زن، زنان را قادر می‌سازد تا شیوه تفکر شبکه‌ای یا تفکر ترکیبی را در پیش گیرند. این کتاب به تغییر دیدگاه کلیشه‌ای نسبت به زنان کمک می‌کند. همچنین نویسنده در این اثر به تغییراتی که در سطح جامعه رخ داده و بر روی زنان تاثیر گذاشته اشاره می‌کند.

کلام آخر درباره‌ی کتاب هایی با موضوع فمینیسم

صدها سال پیش زنان و مردان اندکی با دسترسی محدود به منابع سعی می‌کردند آگاهی‌شان نسبت به حقوق شهروندان افزایش دهند و برای رفع تبعیض‌های جنسیتی در سطح جامعه تلاش کنند. امروزه منابع زیادی در اختیار ماست تا با خواندن آن‌ها بینش‌مان را نسبت به مسائل زنان و جنسیت عمیق‌تر کنیم، از جمله‌ منابعی که به ما در این زمینه می‌کنند کتاب‌های فمینیستی است. هنگام خواندن این کتاب‌ها بهتر است کلیشه‌های ذهنی‌مان را کنار بگذاریم تا بتوانیم با ذهن بازتری به سراغ فهم فمنیسم برویم.

عکس نویسنده
الهه محمودی
کارشناس ارشد مطالعات زنان

الهه محمودی هستم. در دانشگاه کارشناسی علوم اجتماعی خواندم و در مقطع ارشد رشته ی مطالعات زنان را انتخاب کردم. مسائل زنان و برابری جنسیتی از دغدغه‌های من است و در حال حاضر عضو تیم بازاریابی طاقچه هستم.

اگر این مطلب را دوست داشتید، پیشنهاد می‌کنیم که مطلب زیر را هم مطالعه کنید

16,069 بازدید
برچسب ها

Avatar

مهمان


اشتراک گذاری یادداشت
3.5 4 رای
امتیاز مطلب
اشتراک
اطلاع از
guest
30 دیدگاه ها
قدیمی ترین
جدیدترین بیشترین رای
بازخورد داخلی
نمایش همه کامنت ها
یادداشت های مشابه

دانلود کتاب از اپلیکیشن طاقچه

نصب طاقچه