لوگو طاقچه
نگاهی به زندگی و آثار ذبیح الله منصوری

نگاهی به زندگی و آثار ذبیح الله منصوری

در 3 دقیقه بخوانید
5,311 بازدید

نام ذبیح الله منصوری در جایگاه مترجم کتاب از دلایل محکمی است که آن کتاب انتخاب سرگرم‌کننده‌ای برای خواندن باشد. به اعتقاد عده‌ای ترجمه‌های روان او مخاطب را جذب و داستان را شیرین می‌کند. اگرچه او در حوزه‌های جنایی، ادبی و تاریخی فعالیت داشت اما این ویژگی به‌خصوص در حوزه آثار تاریخی به‌شدت قابل‌توجه است چراکه خواننده بی‌علاقه به تاریخ و یا بی‌تفاوت نسبت به این حوزه را پابه‌پای خود در زمان پیش می‌آورد و او را با وجوه مختلف زمانه مورد بحث آشنا می‌سازد. ذبیح‌الله منصوری مترجمی پرکار و مشهور بود و ویژگی‌های کاری او بر این شهرت تاثیرگذار بود. در این یادداشت نگاه به زندگی و آثار این مترجم داشته‌ایم.

مترجم پرکار و پرحاشیه

جایی در توصیف نحوه کار ذبیح الله منصوری اینطور آمده که «میزان کار و ترجمه‌های ذبیح‌الله منصوری در مطبوعات به‌قدری زیاد بود که مجله تهران مصور به او لقب ماشین ترجمه در ایران و بی‌پول‌ترین نویسـنده ایـران را داد». متن‌های او روان و قابل‌درک برای همه افراد با هر سطح از دانش و معلومات بود؛ لذا دایره مخاطبان او قشر وسیعی از جامعه را پوشش می‌داد.

پرکار بودن و وجود مخاطب فراوان برای بیشتر آثار ذبیح الله منصوری سوال بزرگی برای فعالان این حوزه بود و شاید بتوان گفت همین موضوع جرقه نقد را زد و سنجش آثار او به لحاظ میزان وفاداری به متن اصلی شروع شد. یکی از مواردی که در میدان ترجمه مطرح است اصالت ترجمه و وفاداری مترجم به متن اصلی است که در مورد آثار ذبیح‌الله منصوری این ویژگی آنچنان قابل‌اتکا نیست و انتقادهای بسیاری به او وارد است. این انتقادها در ملایم‌ترین حالت از اینکه او گاه کاملا به متن اصلی وفادار نبوده گله کرده‌اند و در سخت‌ترین موارد مترجم را به دست‌کاری متن و دخل و تصرف بیجا در آن متهم کرده‌اند.

در این بین البته مدافعانی هم وجود داشته‌اند و این شیوه کاری ذبیح الله منصوری را نوعی شیوه و سبک کاری او می‌دانسته‌اند. چنانکه به نقل از استاد باستانی پاریزی در وصف این شیوه کاری آمده است «روایات آقای منصوری هرچند گاهی با منابع تاریخی همراه نباشد، هیچ‌وقت از خود تاریخ جدا نیست. من بااینکه هیچ‌وقت نمی‌توانم از نوشته‌هـای منصـوری بـه‌عنـوان یـک سـند تاریخی در نوشته‌های خود استفاده کنم، عجیب است که هرگز خود را از خواندن آثـار او بی‌نیاز نمی‌توانم ببینم زیرا نوشته او چیزی است کـه بـا طبیعـت، صـادق و همـراه اسـت».

تاثیر ذبیح الله منصوری بر جامعه

با همه این اوصاف ذبیح الله منصوری را می‌توان فردی تاثیرگذار در حوزه ادبیات دانست. او نثر شیوا و روانی داشت و گفته می‌شود افراد زیادی به‌واسطه آثار او کتاب‌خوان شدند و بسیاری پس از خواندن ترجمه‌های او مشتاق به دانستن بیشتر در حوزه آن موضوع شده و خود جستجو و کنکاش را شروع کردند. منضوری در زمانه‌ای توانست نقطه تاثیرگذار بازار مطالعه باشد و درعین‌حال آثاری ماندگار برای روزهای پس از خود بر جای گذاشت. این یادداشت بهانه‌ای برای یاد کردن از او و معرفی چند اثر این مترجم نام‌آشنای کشورمان است.

معرفی چند نمونه از آثار ذبیح الله منصوری

سینوهه؛ جلد اول

سینوهه؛ جلد اول

نویسنده: میکا والتاری

مترجم: ذبیح‌الله منصوری

نشر تاو

اطلاعات بیشتر و خرید

کتاب دوجلدی سینوهه نوشته «میکا والتاری» و ترجمه‌ی ذبیح الله منصوری از مصر باستان می‌گوید. کتاب با شرح و وصف بسیاری که از زندگی مردمان آن روزگار و کشور مصر دارد تصویری روشن را از این کشور در دوران کهن و اوضاع اجتماعی حاکم بر آن پیش روی خواننده می‌گذارد و از جهان‌بینی مصریان قدیم و اعتقادات قلبی آنها و میزان پایبندیشان به این عقاید برای ما می‌گوید.
این کتاب اثری سرشار از وصف و جزییات پیرامون مصر باستان است. هرچند ممکن است ذبیح‌الله منصوری به‌عنوان مترجم شرح و بسط‌هایی اضافه کرده باشد اما اگر اهل تاریخ و مطالعه منابع دیگر باشید می‌بینید که این شرح‌ها تاحدودی مغایر آنچه در دیگر متون آمده نیست. موضوع اصلی در کنار این پرداختن به زندگی‌های عامه و پادشاهی، وصف و شرح زندگی فردی به نام سینوهه است که در دربار پزشک مخصوص فرعون است.

کتاب سینوهه چنان سرشار از وصف‌های دقیق است که منبع خوبی برای یک اثر سینمایی به شمار آمد اما این ساخته‌ی تصویری در قامت خود کتاب ظاهر نشد و در قیاس همچنان کتاب دوجلدی پیش‌رو است و پیشنهاد من هم خواندن خود کتاب است.

سرزمین جاوید؛ جلد اول

سرزمین جاوید؛ جلد اول

نویسنده: ارنست هرتزفلد

مترجم: ذبیح‌الله منصوری

نشر تاو

اطلاعات بیشتر و خرید

کتاب سرزمین جاوید نوشته «رومن گیرشمن»، «ماریژان موله» و «ارنست هرتزفلد» است. کتابی ۴ جلدی که از تاریخ ایران می‌گوید، از همه آنچه ما از آن بی‌اطلاع بوده و هستیم. نویسندگان با تکیه‌بر منابع مختلفی از زبان‌های گوناگون تلاش کرده‌اند تا آنچه را در پس پرده پنهان مانده و ما از آن بی‌اطلاعیم، پیش رویمان بیاورند. ترجمه و اقتباس این کتاب را ذبیح الله منصوری بر عهده داشته است. این کتاب به دوره زمانی پیش از مادها تا زمان حکومت ساسانیان می‌پردازد. داشتن قالب رمان تاریخی سبب شده تا خوانندگان بیشتری از خواندن این کتاب لذت ببرند و افرادی از حوزه‌های متفاوت به مطالعه‌اش بپردازند.

در صفحه نخست کتاب آمده است «این سرگذشتی است پرشور از سرزمین ایران و از مردم ایران». ذبیح الله منصوری در مقدمه خود ضمن تصریح بر عدم وجود منابع تاریخی پیرامون دوره‌هایی از تاریخ ایران تا پیش از این کتاب، از تلاش‌های مرحوم پیرنیا که پیش‌تر در حوزه تاریخ ایران نوشته است قدردانی کرده و در کنار آن اضافه کرده است که بهره بردن کتاب «سرزمین جاوید» از منابعی فراتر ازآنچه در دسترس مرحوم پیرنیا بوده است سبب شده تا این کتاب به زوایای جدیدی در این حوزه پرداخته باشد.

کنیز ملکه مصر

کنیز ملکه مصر

نویسنده: میکل پیرامو

مترجم: ذبیح‌الله منصوری

نشر تاو

اطلاعات بیشتر و خرید

بی‌شک نام «کلئوپاترا» به گوشمان خورده است؛ ملکه زیبا و قدرتمند مصر که زبانزد عام و خاص بود. کتاب «کنیز ملکه مصر» از زبان نزدیک‌ترین شخص دربار به ملکه روایت می‌شود. این روایت به زندگی ملکه، مراودات و تعاملات او با درباریان و سایر افراد و نقش تاثیرگذارش در پادشاهی مصر و سیاست روز می‌پردازد. راوی که ارتباط بسیار نزدیکی با ملکه داشته، یار و همدم او از کودکی بوده است. او در جریان بسیاری از جزئیات زندگی ملکه قرار داشته و شخص مورد اعتماد و حتی گاه طرف مشورت او محسوب می‌شده است. ازاین‌رو بر بسیاری از اتفاق‌هایی که در دربار و یا پیرامون آن رخ می‌داده اشراف کامل داشته است. همراهی با ملکه این بخت را نصیب او کرده بود که همراه ملکه در کلاس‌های درس نیز حاضر شود و ازاین‌رو فردی مطلع و بادانش بوده است.

از میان آثار ذبیح الله منصوری این کتاب و نیز کتاب سینوهه که پیش‌تر درباره آن نوشتم هر دو اطلاعات زیادی پیرامون جامعه و مردمان آن روزگار مصر باستان ارائه می‌دهند و با توصیفات دقیق و ریز خود به‌خوبی می‌توانند تصویری جذاب از آن دوران برای خواننده ترسیم کنند.

شاه جنگ ایرانیان در چالدران

شاه جنگ ایرانیان در چالدران

نویسنده: اشتن متز

مترجم: ذبیح‌الله منصوری

نشر تاو

اطلاعات بیشتر و خرید

چقدر اهل تاریخ هستید و درباره تاریخ ایران و پادشاهانی که آمدند و رفتند چه می‌دانید؟ چیزی از جنگ‌های بزرگی که از سر مردم ایران گذشته می‌دانید و آیا از سرنوشت این جنگ‌ها اطلاعی دارید؟ نام جنگ چالدران چه حسی را برای شما زنده می‌کند؟ اینها همه سوالاتی هستند که داشتن پاسخشان به‌نوعی اتصال ما و گذشته ایران را مستحکم‌تر می‌کند و این استحکام اهرمی در تلاش برای بهتر ساختن آینده خواهد بود.
کتاب «شاه جنگ ایرانیان در چالدران» با ترجمه‌ی ذبیح الله منصوری یکی از گزینه‌هایی است که پاسخی برای سوال‌هایی پیرامون این جنگ دارد و آنچه اتفاق افتاده را برای ما بازگو می‌کند. جنگ چالدران اگرچه جنگی بود که ایرانیان در آن شکست خوردند اما شرح دلاوری‌ها و ازجان‌گذشتگی‌های سربازان ایرانی چنان بود که گویی از آن غرور می‌بارید. لشگر ایران که هنوز مدرنیته در آن تاثیری نگذاشته بود برابر گروهی ایستاد که نه‌تنها در تعداد از آنها بیش بود که تجهیزات به‌روزی داشتند و همین آنها را بسیار توانمندتر از ایرانیان ساخته بود. «اشتن متز» و «جان بارک» در این کتاب از این جنگ و سرنوشت آن گفته‌اند.

پیشنهاد می‌کنیم یادداشت «معرفی کتاب تاریخ ایران باستان» را هم بخوانید.

عشق صدر اعظم

عشق صدر اعظم

نویسنده: الکساندر دوما

مترجم: ذبیح‌الله منصوری

نشر تاو

اطلاعات بیشتر و خرید

عشق در تمام اعصار ردی از خود برجای گذاشته و ثمری داده است. نیک یا بد این عشق بوده که همراهان خود را پیش رانده و این احساس بوده که آنها را وادار به انجام اموری دور از عقل و منطق کرده است. همین ویژگی چنان جذابیتی به آن بخشیده که اگر در اثری حضورداشته باشد قدر و منزلتی ویژه به آن خواهد بخشید. «عشق صدراعظم» اثری از «الکساندر دوما» نویسنده شهیر فرانسوی و ترجمه‌ی ذبیح الله منصوری است. دوما در این کتاب با شرح عشق «کاردینال ریشیلو» به ملکه «آن» داستان را پیش می‌برد. این عشق پذیرفته‌نشده ماجراهایی را در پی خود به وجود می‌آورد که هرکدام به‌نوبه خود تاثیری در سرنوشت نهایی خواهند داشت. نویسنده با دستمایه قرار دادن این عاشقی بخشی از تاریخ آن دوره را نیز در قالب داستان پیش رو برای خوانندگان شرح می‌دهد و او را در جریان وقایع و اتفاقات آن دوره قرار می‌دهد.

عشاق نامدار

عشاق نامدار

نویسنده:

مترجم: ذبیح‌الله منصوری

نشر تاو

اطلاعات بیشتر و خرید

شنیدن هر ماجرای عاشقانه‌ای شوری مخصوص به خود دارد. حال اگر این ماجرا از داستان‌هایی باشد که نامداران از سر گذرانده‌اند طبعا میل به شنیدن از آنها بیشتر خواهد بود. کتاب «عشاق نامدار فرانسه و روسیه» در سه جلد از این داستان‌ها می‌گوید. از آنچه سودای عشق در سر پادشاهان انداخته و آنچه آنها در پی این عاشقی‌ها از سر گذراندند. ماجراهای این کتاب از حوالی قرن ۱۶ میلادی شروع شده و تا حدود قرن ۱۹ را برای ما بازگو می‌کند. هر داستان در کنار وجوه شیدایی‌اش بخشی از تاریخ را نیز برای ما بازگو می‌کند که این عاشقی‌ها و روابط بی‌شک با سیاست و آنچه در این پادشاهی‌ها می‌گذشته ارتباط می‌یافت. این کتاب نیز به ترجمه و اقتباس ذبیح الله منصوری در دسترس خوانندگان قرارگرفته است.

‌‌

اگر این مطلب را دوست داشتید، پیشنهاد می‌کنیم که مطلب زیر را هم مطالعه کنید

5,312 بازدید

Avatar

بنوشه فرهت


اشتراک گذاری یادداشت
3.7 3 رای
امتیاز مطلب
اشتراک
اطلاع از
guest
0 دیدگاه ها
بازخورد داخلی
نمایش همه کامنت ها
یادداشت های مشابه

دانلود کتاب از اپلیکیشن طاقچه

نصب طاقچه