اهریمن و جادو در ۷ رمان فانتزی ایرانی

اهریمن و جادو در ۷ رمان فانتزی ایرانی

۱۳۹۸-۰۴-۱۷ 0 نویسنده پردیس جلالی
در ۵ دقیقه بخوانید

ترکیب چراغ‌قوه، پتو و رمان‌های فانتزی، برای بیشتر افرادی که در نوجوانی کرم کتاب بوده‌اند، کاملا آشنا و البته خاطره‌انگیز است. معمولا عشق به رمان‌های فانتزی، کتاب‌هایی که مایه‌ای از فضاهای تخیلی و بعضا جادو دارند، از همان سال‌هایی شروع می‌شود که احتمالا لای کتاب‌های مدرسه، یک جلد هری پاتر، ارباب حلقه‌ها یا حتی پارسیان و من می‌گذاشتیم و وانمود می‌کردیم که داریم درس می‌خوانیم! خواندن و لذت بردن از رمان‌های فانتزی اما ابدا محدود به سال‌های نوجوانی نمی‌شود. مثلا همین الان که «بازی تاج و تخت» تمام شده، هیچ بعید نیست که دلمان برای سرزمین وستروس تنگ شود و بخواهیم کتابش را بخوانیم. و البته هیچ بدمان نیاید حالا که با جادو عجین شده‌ایم، بالاخره خواندن یک رمان فانتزی ایرانی را هم تجربه کنیم.

پیشنهاد می‌کنیم اگر به رمان‌های ایرانی علاقه دارید به یادداشت «تعلیق و دلهره در ۷ رمان پلیسی جنایی ایرانی» هم نگاهی بیاندازید.

واقعیت با چاشنی جادو

اگر تا به حال چندان طرفدان رمان‌های فانتزی نبوده‌اید، شاید بد نباشد بدانید که این ژانر، تقریبا هرگونه داستانی را در بر می‌گیرد که به نوعی درون مایه‌ای جادویی داشته باشد. همه‌ی رمان‌های فانتزی، الزاما از یک الگو پیروی نمی‌کنند. برخی از این داستان‌ها، حال و هوایی کاملا جادویی دارند و در جهانی دیگر، با شخصیت‌هایی کاملا فراطبیعی می‌گذرند. برخی دیگر، در دنیایی روایت می‌شوند که از دنیای واقعی آشنا برای ما دور است اما از آن تاثیر می‌پذیرد و با آن می‌آمیزد. بعضی از جهان مدرن کاملا به دورند و بعضی کاملا در آن تنیده.

در این ژانر حتی می‌توان داستان‌هایی را پیدا کرد که به ظاهر کاملا واقعی به نظر می‌آیند اما بعضا جادو، همچون چند قاشق ادویه، به آن‌ها عطر و طعم متفاوتی می‌دهد. یا مثلا اگر فکر می‌کنید که رمان‌های فانتزی، همه شبیه به قصه‌های جن و پری، پر از خیال‌بافی‌های خوشایند هستند، اشتباه می‌کنید. در برخی از الگوهای این ژانر، خشونت، مرگ، تاریکی و خونریزی و رذیلت‌های اخلاقی، به شدت به چشم می‌خورد.

خلاصه که داستان‌های فانتزی را نمی‌توان به سادگی در یک دسته‌ی کوچک جای داد. همین است که آن‌ها را جذاب کرده و تقریبا هر مخاطبی، می‌تواند بر  حسب سلیقه‌اش، داستان مورد نظر خود را پیدا کند.

از عهد ناصری تا امروز

در ادبیات ایران، فانتزی نویسی، اتفاقی تقریبا نوپا است. اگر از مایه‌های نسبتا تخیلی افسانه‌های ایرانی بگذریم، اولین جرقه‌های فانتزی ایرانی به معنای مدرن آن، در دوره‌ی قاجار شکل گرفت. زمانی که نویسندگان و روشنفکران ایرانی، به تازگی با ادبیات غربی مواجه شده و با این ژانر آشنایی پیدا کردند. در این دوره، آثار نویسندگان غربی، به فارسی ترجمه شده و داستان‌هایی چون «افسانه‌ی طی زمان» و «رستم در قرن بیست و دوم» تلاشی بود برای تقلید از نمونه‌های غربی این ژانر.

به مرور و بسته به فضای باز یا محدود در تاریخ ایران، ادبیات فانتزی رشد و افول‌های متعددی را تجربه کرد. مثلا در دوران انقلاب و پیش از جنگ، ادبیات تمثیلی و استعاری، با اغماض در این ژانر قرار می‌گرفت. پس از سال‌های جنگ، مترجمان ایرانی، با شدت و سرعت بیشتری، شروع به ترجمه‌ی آثار شاخص این ژانر کردند و همین فتح بابی بود برای  دست به کار شدن نویسندگان فانتزی نویس. این سیر، به مرور شدت گرفت و تا امروز، همچنان ادامه دارد.

در این یادداشت، سراغ تعدای رمان‌ فانتزی ایرانی رفته‌ایم تا بیشتر با این فضا در ادبیات ایران، آشنا شویم:

«نبرد خدایان» در سرزمین اساطیری

سرزمینی از هم گسیخته، در میانه‌ی دسیسه‌ها و خیانت‌های سلطنتی، بین فرخ همایون، شاهنشاه کیانی و دختر عموی او، آمیستریس، میهن بانوی سرزمین، با موجودی عجیب و بیگانه مواجه می‌شود به نام «انگره سار» که فرستاده‌ی اهریمن است و می‌خواهد خدای خود را جایگزین تمامی خدایان کند. در این بین، شخصیت اصلی داستان، که پسر جادوگر بزرگ سرزمین، «پدرام دوشین» است، مامور می‌شود تا پیش از آن که امید تمامی مردم از بین برود، پی چاره‌ای برای نجات باشد. این رمان فانتزی ایرانی در دو جلد به نام‌های «فرستاده‌ی اهریمن» و «بامداد تاریک»، توسط نشر موج منتشر شده است.

همه در برابر «خورشید نفرین شده»

نیروهای جادویی فرزندانتان را جدی بگیرید! در غیر این صورت، ممکن است از دل این بی‌توجهی، یک «کیان» خبیث بیرون بیاید با خورشید جادویی‌اش! «کیان»، نام بزرگ‌ترین جادوگر سرزمین ایران و حاکم ری، در جهان ساخته‌ی ذهن زهرا افشار زیباست. او که کینه‌های کودکی‌اش، او را به استفاده از قدرت برای انتقام‌جویی کشانده، تصمیم می‌گیرد گردنبندی جادویی بسازد متشکل از پنج الماس، به نام خورشید. اگر ساخت خورشید به سرانجام برسد، دیگر هیچ کس یارای مقابله با آن را ندارد. او، هر یک از خادمانش را مامور ساخت یکی از این الماس‌ها می‌کند. غافل از آن که آن‌ها، جاسوسانی هستند که برای نابودی خورشید، تلاش می‌کنند. جلد اول کتاب «خورشید نفرین شده» با عنوان «طلوع خورشید» در دسترس بوده و جلد دوم آن در دست نگارش است.

در «تاریک روشنا»ی خواب

آرمان آرین، سال‌هاست که با مایه گرفتن از اسطوره‌های ایرانی، در این ژانر قلم می‌زند. آثاری چون سه گانه‌ی «پارسیان و من» و «اشوزدنگهه»، از دیگر آثار او هستند. او در این رمان فانتزی ایرانی اما به جای گذشته، از آینده‌ای دور می‌گوید. سال ۳۰۰۰ است و جهان از باور به هر گونه خدایی خالی شده و تنها مبنای بشر، علم قرار گرفته است. در کهکشانی دوردست با سیاره‌هایی ناشناخته، مردمی دگرگون شده و غریب زندگی می‌کنند که چیزی از گذشته را به خاطر نمی‌آورند. روانپزشکی از اعضای این کهکشان، مامور می‌شود تا با استفاده از خواب، حافظه‌ی مردم را ترمیم کند.

در مبارزه‌ی «پیشتازان و اربابان مرگ»

چند جوان، با قدرت‌هایی افسانه‌ای، بی این که از توانایی‌هایشان باخبر باشند، درگیر سفری دور و دراز می‌شوند و به مرور می‌فهمند که هدفشان، از میان برداشتن اربابان مرگ و باز پس گرفتن «ذهن زیبا» است. آن‌ها که تحت نظارت قلمروی آسمان به سرپرستی روهام، جنگ را شروع کرده‌اند، به گروه پیشتازان معروف می‌شوند و در این راه، از نیروهای خیر، کمک می‌گیرند. سفر دور و دراز پیشتازان، مستلزم رویارویی با هیولاها و موجودات فرازمینی بسیاری است اما آن‌ها می‌دانند که اگر ذهن زیبا به دست اهریمنان بیفتد، دیگر راه نجاتی نخواهد بود. مجموعه‌ی «پیشتازان و اربابان مرگ»، در سه جلد با نام‌های «طلوع تاریکی»، «هفت» و «رستاخیز تاریکی»، منتشر شده است.

ناکامی و «سقوط شوالیه»

«الیویر»، یکی از رزمندگانی است که در سپاه صلیبیون، طی جنگ‌های صلیبی، شمشیر می‌زند. او جدی و مصمم است که بعد از تمام خون‌هایی که ریخته و مشارکت در فتوحات این سپاه، به مقام شوالیه ارتقا پیدا کند. اما ناگهان با آشنایی با مردی به نام «شاتریون» و شنیدن وصیت او، زندگی و اهدافش متحول شده و وارد یک بازی خطرناک و فراانسانی می‌شود. همین است که به شوالیه‌گری و جنگیدن در کنار هم‌رزمانش پشت می‌کند تا به خانه‌اش در روستای «سن اوربن» فرانسه بازگردد.

نسخه‌ی ایرانی وایت واکرها در «طغیان»

همه چیز با یک بیماری عجیب شروع می‌شود که مردم «شیرشین»، بزرگ‌ترین قلمروی جنوب را تهدید می‌کند. بیماری‌ای که طی آن، نه نوزادی زاده می‌شود و نه مردگان می‌توانند در آرامش باشند. زمستانی سخت در راه است و حیات زمین، تضعیف شده است. شایعات می‌گویند که با آمدن این بیماری، مردگان، به خونخواری و توحش برمی‌خیزند و تنها تیزی تیغ آن‌ها را از میان برمی‌دارد. مجموعه‌ی طغیان، در دو جلد با نام‌های «پوچی شرزه‌ها» و «زمین و زمان» به چاپ رسیده است.

به دنبال اهداف زیست‌محیطی با «ارتش شش گله»

ارتش شش‌گله یک رمان فانتزی ایرانی است با اهداف زیست‌محیطی. در روزگاری که بحران‌های زیست‌محیطی همه مردمان جهان را تهدید می‌کند، ستاره روشن جهانی را خلق کرده که نه در آن کشوری وجود دارد و نه شهری. سم نام شخصیت اصلی این داستان است. اسمی که در هر جای جهان استفاده می‌شود. ماجرا از جایی آغاز می‌شود که سم، پسری متفاوت با همه، شبی آرزوی مرگ می‌کند و ناگهان پیرمردی با یک چوبدستی پیش روی او ظاهر می‌شود. این داستان به تازگی در دو جلد، شبدر شش پر و «نبرد دو ساحر» چاپ شده است.

مدت زیادی نیست که نویسندگان جوان که خود با داستان‌های فانتزی تغذیه شده و قد کشیده‌اند، شروع به نوشتن نسخه‌های ایرانی و بعضا بدیعی از این ژانر کرده‌اند. در این یادداشت، تنها به چند مورد رمان فانتزی ایرانی، اشاره شده است.

(۷۱۲ بازدید تا امروز)

این یادداشت‌ها را هم بخوانید

اشتراک گذاری