نویسنده: برایان تریسی
مترجم: گروه مترجمان نشر مسیر سبز رشد
انتشارات: نشر مسیر سبز رشد
بررسی و نقد کتاب قورباغه‌ات را قورت بده
اهمال‌کاری یکی از آن مشکلاتی است که تقریباً همه‌ی ما به شکلی با آن درگیریم؛ از عقب‌انداختن یک کار ساده تا به‌تعویق‌انداختن تصمیم‌هایی که می‌توانند مسیر زندگی‌مان را تغییر دهند. برایان تریسی در کتاب «قورباغه‌ات را قورت بده» ادعا می‌کند با مجموعه‌ای از راهکارهای ساده می‌توان بر این عادت غلبه کرد و کارهای مهم را سریع‌تر پیش برد. اما آیا مسئله‌ای به پیچیدگی اهمال‌کاری واقعاً با چند تکنیک مدیریت زمان حل می‌شود؟ راهکارهای تریسی بعد از گذشت بیش از دو دهه از انتشار کتاب هنوز کاربردی‌اند یا در برابر یافته‌های جدید درباره‌ی اهمال‌کاری بیش‌ازحد ساده به نظر می‌رسند؟ در این یادداشت از وبلاگ طاقچه، کتاب «قورباغه‌ات را قورت بده» را از همین زاویه بررسی و نقد می‌کنیم.
نگاهی به کتاب قورباغه‌ات را قورت بده
کتاب «قورباغه‌ات را قورت بده» نوشته‌ی برایان تریسی، سخنران و نویسنده‌ی کتاب‌های انگیزشی و خودیاری است که در سال ۲۰۰۱ منتشر شده است. کتاب از همان روزهای اول انتشار تا به امروز میلیون‌ها بار تجدید چاپ شده و به بیشتر زبان‌های دنیا ترجمه شده است. در ایران هم ترجمه‌های متعددی از این کتاب و دیگر کتاب‌های تریسی منتشر شده و همچنان با گذشت سال‌ها و دسترسی به اطلاعات به‌روزتر و کامل‌تر، افراد هنوز به دنبال این کتاب و قورت‌دادن قورباغه‌شان هستند. تریسی با استفاده از تجربه‌های شخصی خود بیست‌ویک راهکار برای غلبه بر اهمال‌کاری و تنبلی معرفی می‌کند و معتقد است در دنیای امروز که امکانات متنوعی در اختیار داریم، خودمان باید تصمیم بگیریم که برای انجام بهتر کارهایمان و رسیدن به رؤیاها و اهدافمان تلاش کنیم. تمرکز اصلی کتاب بر این است که مهم‌ترین و سخت‌ترین کارمان را همان صبح و اول از همه انجام دهیم و از اصطلاح «قورت‌دادن قورباغه» از مارک تواین استفاده می‌کند. سپس نکاتی درباره‌ی مدیریت زمان، آماده‌سازی و برنامه‌ریزی از شب قبل، هدف‌گذاری روشن و دقیق، تقویت مهارت‌ها و استعدادهای فردی، شناسایی محدودیت‌ها و عواقب کارها و تصمیم‌ها و به‌کارگیری روش‌های ۸۰/۲۰ و اولویت‌بندی کارها براساس درجه‌ی اهمیت مطرح می‌کند و بر تکرار و تمرین مداوم عادت‌ها تأکید می‌کند.
به‌تازگی و در سال ۲۰۲۵ ویرایش چهارم این کتاب منتشر شده است و علاوه‌بر مطالب و محتوای پیشین، محتوایی پیرامون ساخت عادت‌های جدید، یادگیری سیستم‌های جدید برای تنظیم تقویم و برنامه‌ریزی، افزایش بهره‌وری، تکمیل وظایف و نظم شخصی و همچنین راهنمای عملی برای رسیدن سریع‌تر به نتایج موردنظر به کتاب اضافه شده است.
نقد کتاب قورباغه‌ات را قورت بده
قورباغه ات را قورت بده!
کتاب «قورباغه‌ات را قورت بده» از آن دست کتاب‌های جنجال‌برانگیز انگیزشی و خودیاری است که از زمان انتشار منتقدان و مقلدان خودش را داشته است. موفقیت و میزان استقبال عمومی نسبت به این کتاب دلایل مختلفی دارد. مهم‌ترین دلیل را می‌توان نویسنده‌ی کتاب و گذشته‌ی او دانست. تریسی سخنران خبره‌ای است و در جذب مخاطب هوشمندانه عمل کرده است. او با استفاده از تجربه‌های تلخ و سختی که پشت سر گذاشته و موفقیتی که در پی آن با تلاش به دست آورده، تلویحاً این موضوع را به مخاطب القا کرده که با دنبال‌کردن این راهکارها، حتماً به موفقیت می‌رسد و شانس، موقعیت زمانی و جغرافیایی و صدها عامل دیگر که در این موفقیت دخیل بوده در نظر گرفته نمی‌شود. به همین دلیل، منتقدانْ کتاب‌های انگیزشی را صرفاً هیجانی زودگذر می‌دانند که در نهایت موجب ناامیدی خواننده می‌شود.
کتاب به زبانی ساده و شتاب‌زده نوشته شده است، به‌دنبال حل مشکل اهمال‌کاری است و معتقد است اگر قورباغه‌مان، یعنی سخت‌ترین و مهم‌ترین کار روز را همان ابتدای روز قورت دهیم، دیگر می‌توانیم برای ادامه‌ی روز برنامه‌ریزی کنیم. در نگاه اول شاید راهکار عملی و ساده‌ای به نظر برسد اما کاملاً سطحی است؛ چراکه تفاوت‌های فردی مانند ساعت زیستی افراد را در نظر نگرفته است. همچنین اهمال‌کاری را صرفاً با تنبلی و نداشتن انضباط یکسان می‌داند و دلایل روان‌شناختی چون اضطراب، افسردگی، کمال‌گرایی یا حتی فرسودگی شغلی و علل زیربنایی دیگر را کاملاً نادیده گرفته است.
از طرف دیگر راهکارهایی که تریسی پیرامون مدیریت زمان معرفی کرده مانند اصل پارتو، تکنیک ABCDE، تکه‌تکه‌کردن کارها به ابعاد کوچک، برنامه‌ریزی از شب قبل و نوشتن اهداف روی کاغذ روش‌هایی است که قبلاً آزمایش و اثبات شده است. همچنین بیش از حد بر فردگرایی و تقویت مهارت‌ها و استعدادها و شناخت محدودیت‌های خود تأکید کرده که البته به‌خودی‌خود توصیه‌ی نادرستی نیست؛ اما در بافت این کتاب و در کل کتاب‌های انگیزشی و خودیاری به این معناست که عوامل محیطی و اجتماعی و افراد دیگر هیچ نقشی ندارند و موفقیت امری فردی است.
در مجموع باوجود تمام نقدهای مثبت و منفی درباره‌ی کتاب و دوقطبی ایجادشده میان مربیان توسعه فردی و روان‌شناسان و حتی کتاب‌خوانان حرفه‌ای و مخاطبان عام نمی‌توان از این واقعیت گذشت که خیلی از افراد به‌دنبال راه‌حل‌های سریع و بی‌دردسر برای موفقیت و حل مشکلات هستند و گاهی با همین راهکارهای ساده بتوان مسائل روزمره را حل کرد اما صرفاً چسب‌زخمی موقت برای مسائل پیچیده است و در بلندمدت راهکار قابل اتکایی نیست.
نقاط قوت کتاب
- به زبانی ساده، مختصر و استعاری راهکارهایی پیشنهاد می‌دهد که برای مخاطب جذاب است.
- بر تکرار و تمرین و یادگیری برای رسیدن به موفقیت و انجام کارها تأکید می‌کند.
- پایان هر فصل تمرین‌هایی برای راهکار پیشنهادشده ارائه می‌دهد.
- از تکنیک‌های اثبات‌شده برای مدیریت زمان و برنامه‌ریزی استفاده می‌کند.
نقاط ضعف کتاب
- برخی از راهکارها را چندین بار به اشکال مختلف تکرار کرده است.
- راهکارهای ارائه‌شده برای همه‌ی افراد و مشاغل کاربرد ندارد.
- بیش‌ازحد بر فرد و انجام اضطراری کارها و اراده‌ی شخصی تأکید می‌کند.
- مفاهیم پیچیده‌ای چون اهمال‌کاری را تنها به تنبلی و بی‌نظمی تقلیل داده و به دلایل روان‌شناختی دیگر اشاره‌ای نمی‌کند.
- به تفاوت‌های فردی و ظرفیت روانی افراد اشاره نکرده است.
آیا این کتاب زرد است؟
کتاب‌های زرد به کتاب‌ها و محتواهایی گفته می‌شود که با زبانی شعاری، سطحی و بدون پشتوانه‌ی علمی راه‌حل‌های کپسولی پیشنهاد می‌دهد و برای همه‌ی افراد جدای از تفاوت‌ها نسخه‌ی یکسان می‌پیچد. بیایید بررسی کنیم کتاب قورباغه‌ات را قورت بده زرد هست یا نه. زبان کتاب انگیزشی و شعاری است. تریسی تفاوت‌ها و محدودیت‌های فردی را نادیده می‌گیرد و اهمال‌کاری را فقط حاصل تنبلی و نداشتن برنامه و هدف مشخص می‌داند و به علل دیگر آن نمی‌پردازد. اگر از این منظر کتاب را در نظر بگیریم در دسته‌ی محتوای زرد جا می‌گیرید.
از طرف دیگر کتاب‌های زرد رؤیافروشی می‌کنند و یا در مدت زمان کوتاهی می‌خواهند مخاطب را موفق و یا درمان کنند. درست است که آنچه تریسی در این کتاب مطرح می‌کند از منابع مطالعاتی به‌خصوصی نیست و حاصل تجربه‌های زیسته‌ی خودش است اما اجرایی و کاربردی است. همچنین بر تکرار و تمرین و قدرت اراده و تصمیم‌گیری تأکید می‌کند که در مبحث مدیریت زمان و برنامه‌ریزی و غلبه بر اهمال‌کاری جواب می‌دهد ولی صرفاً تنها راه‌حل نیست. در مجموع شاید عنوان کتاب، نویسنده‌اش و سبک نوشتاری کتاب به کتاب‌های زرد نزدیک‌تر باشد اما با دقت و آگاهانه می‌توان از برخی از راهکارهای ارائه‌شده بهره برد.
بخشی از کتاب صوتی قورباغه ات را قورت بده! را بشنوید.
قورباغه ات را قورت بده!
نویسنده: برایان تریسی
گوینده: مجید قائدی
انتشارات: نشر مسیر سبز رشد
مضامین و درونمایه
- غلبه بر تنبلی و اهمال‌کاری: با استفاده از راهکارها به دنبال انجام سریع‌تر کارها و غلبه بر تنبلی است.
- تکیه بر اراده‌ی شخصی و تقویت مهارت‌های فردی: تریسی معتقد است با شناخت محدودیت‌ها و استعدادهای خود و قدرت اراده می‌توانیم کارها را سریع‌تر جلو ببریم.
- اولویت‌بندی کارها و انجام مهم‌ترین و سخت‌ترین کارها: نویسنده انجام سخت‌ترین کار را عامل اصلی موفقیت و اعتمادبه‌نفس افراد می‌داند.
- تکرار و تمرین و تأکید بر یادگیری پیوسته: تریسی معتقد است که باید با تکرار و تمرین تنبلی را از خودمان دور کنیم و در این مسیر همیشه شاگرد باقی بمانیم و مدام در حال یادگیری باشیم.
- تمرکز بر آینده و پرورش تفکر آینده‌نگر: نویسنده بیان می‌کند که تمام راهکارهایی که برای مدیریت زمان و اولویت‌بندی به کار می‌گیریم برای رسیدن به اهدافی است که برای آینده برنامه‌ریزی کرده‌ایم و آینده‌نگری تعیین‌کننده‌ی فعالیت‌های امروز ماست.
هدف و پیام اصلی کتاب قورباغه‌ات را قورت بده
- غلبه بر اهمال‌کاری و تنبلی
- انجام سخت‌ترین و مهم‌ترین کارها به بهترین شکل
- آموزش برنامه‌ریزی و الگوهای مدیریت زمان
- موفقیت فردی در کارهای روزمره و حرفه‌ای
- ایجاد انضباط شخصی در زندگی
- شکل‌گیری و ساخت عادت‌هایی برای غلبه بر تنبلی
ژانر و سبک نگارش
«قورباغه‌ات را قورت بده» در دسته‌ی کتاب‌های توسعه فردی و انگیزشی قرار می‌گیرد. کتاب‌هایی که اغلب عنوانی جذاب و متفاوت دارند، ساده و مختصر راهکاری را مطرح می‌کنند و توضیح چندانی درباره‌ی چرایی و دلایل زیربنایی آن مشکل نمی‌دهند و تنها به دنبال حل سریع و رسیدن به نتیجه هستند.
ساختار این کتاب به این صورت است که ابتدای هر فصل راهکار را به شکل بیانیه‌ای بیان می‌کند و سپس قانون یا تبصره‌ای برای آن می‌گذارد و در آخر تمرینی ارائه می‌دهد که خواننده آن راهکار را در زندگی‌اش به کار بگیرد.
روایت و زاویه دید
نویسنده در این کتاب خواننده را مخاطب قرار می‌دهد و مانند یک مربی یا معلم نکات مدنظرش را در قالب یک دستورالعمل به خواننده آموزش می‌دهد. همچنین این راهکارها را در بیست‌ویک فصل به‌صورت مختصر معرفی می‌کند و در پایان هر فصل، با استفاده از یک تمرین یا طرح یک پرسش خواننده را وادار می‌کند که به زندگی خودش برگردد و مطالب گفته‌شده را دوباره مرور کند.
انگیزه برایان تریسی از نوشتن این کتاب
برایان تریسی به دلیل گذشته‌ی سختی که پشت سر گذاشته و آزمون‌وخطاهای متعددی که در راستای موفقیت در کار و زندگی انجام داده، چه در سخنرانی‌ها و چه در کتاب‌هایش همیشه راهکارهایی را برای موفقیت ارائه داده و تجربه‌ی زیسته‌اش را با زبانی ساده و عناوین جذاب در اختیار خوانندگان گذاشته است. در این کتاب هم به قول گفته‌ی خودش به دنبال این است که افراد بتوانند بر تنبلی و اهمال‌کاری غلبه کنند و کارهای بیشتری را در طول روز انجام دهند و هر روز قورباغه‌های بزرگ‌تر و زشت‌تری قورت دهند.
بازخوردها و نقدها
کتاب «قورباغه‌ات را قورت بده» یکی از معروف‌ترین و پرفروش‌ترین کتاب‌های حوزه‌ی موفقیت و توسعه فردی است و جزو معدود کتاب‌هایی است که همچنان هم پرفروش است و خوانندگان از ویرایش چهارم کتاب هم استقبال کرده‌اند.
مجله‌های کسب‌وکار و رهبران و مربیان توسعه‌ی فردی این کتاب را شروع مسیر موفقیت و بهره‌وری می‌دانند و معتقدند یکی از ساده‌ترین و در دسترس‌ترین منابع برای مدیریت زمان و ایجاد انضباط شخصی و غلبه بر اهمال‌کاری قورت‌دادن بزرگ‌ترین قورباغه است.
برای نمونه کتابخانه‌ی کسب‌وکار کارنگی راهکارهای این کتاب را بسیار شفاف و کاربردی و متمایز از دیگر راهکارهای غلبه بر اهمال‌کاری توصیف کرده است. نشریه‌های کسب‌وکار آسیایی و کارآفرینان و ژورنال‌های دیگر هم در سراسر جهان راهکارها را به‌یادماندنی و قابل اجرا دانسته و تکرار این روش‌ها را بهترین راه برای مدیریت زمان می‌دانند.
همین ساده‌بودن و توضیح سطحی مطالب انتقادهای گوناگونی را در طول سال‌ها به همراه داشته و بسیاری از پژوهش‌گران و افراد متخصص در زمینه‌ی روان‌شناسی و علوم رفتاری این کتاب را صرفاً کتابی انگیزشی می‌دانند که در لحظه شور و هیجانی را برای تغییر در افراد برمی‌انگیزد که در درازمدت کم‌کم اثرش کاهش می‌یابد.
اهمیت ادبی و جایگاه اثر
کتاب قورباغه‌ات را قورت بده پشتوانه‌ی علمی ندارد و نمی‌توان آن را مرجعی برای کتاب‌ها و مقاله‌های دیگری دانست، اما تأثیری که در گسترش فرهنگ کتاب‌های خودیاری و توسعه‌ی فردی داشته انکارناپذیر است. قبل از این کتاب هم کتاب‌های متعددی با ادبیات ساده و نسخه‌پیچی‌های سریع درصدد انتقال کپسولی مطالب بوده‌اند، اما تریسی با استفاده از اصطلاحات جذاب و عامه‌پسند و همچنین فصل‌های کوتاه و در کنار آن سخنرانی‌ها و کتاب‌های صوتی، موج جدیدی از کتاب‌های انگیزشی را راه انداخت و همچنان هم با استقبال فراوانی روبه‌روست.
تأثیر فرهنگی
اگرچه این کتاب بیشتر بر حوزه‌ی کسب‌وکار تمرکز داشته و در کل مخاطبان آن افرادی هستند که می‌خواهند در کار موفقیت بیشتری کسب کنند اما در ایران به دلیل وضعیت اجتماعی و اقتصادی و زمانه‌ای که این کتاب وارد بازار نشر شد، فراتر از محیط‌های کاری و کسب‌وکار به خانه‌ها و مدارس راه یافت و خواننده‌ی ایرانی را هرچه بیشتر با مفهوم مدیریت زمان و برنامه‌ریزی آشنا کرد. همچنین استقبال از این مفهوم تنها به خواندن کتاب و شنیدن فایل‌های صوتی نویسنده ختم نشد و باعث شد که تریسی برای سخنرانی به ایران دعوت شود و هزاران نفر در این سخنرانی شرکت کردند که این استقبال از یک نویسنده در ایران بی‌سابقه بود.
تأثیر اجتماعی
این کتاب از ابتدای انتشار و ترجمه‌اش به فارسی و دیگر زبان‌ها همیشه پرفروش بوده است. حتی می‌توان این کتاب را آغاز مسیر اقبال عمومی به کتاب‌های خودیاری و انگیزشی و همچنین سخنران‌های انگیزشی دانست. مانند اکثر مطالب و رخدادهایی که ناگهان در جامعه گسترش می‌یابد، نظرات خوانندگان در دو سر طیف بوده که یا آن را بی‌فایده و صرفاً تبلیغاتی می‌دانسته‌اند یا اینکه زندگی‌شان را متحول کرده و به موفقیت چشمگیری رسیده‌اند.
پس از انتشار کتاب چه در ایران و چه در جهان واژه‌ی «قورباغه» معنای جدیدی پیدا کرد و بارها به این معنای جدید ارجاع داده شد و افراد در گفتار روزمره هم از اصطلاح قورت‌دادن قورباغه برای کارهای سخت و مهم استفاده می‌کنند.
جمع‌بندی
هدف کتاب «قورباغه‌ات را قورت بده» این است که با ارائه‌ی بیست‌ویک راهکار بر اهمال‌کاری و تنبلی غلبه کند. در این یادداشت تلاش کردیم از دیدگاه‌های مختلف، کتاب را بررسی کنیم تا بتوانیم نتیجه‌گیری کنیم آیا این دستورالعمل‌ها کاربردی است یا نه. باتوجه‌به آنچه گفته شد می‌توان این کتاب را بیشتر از هر چیزی یک مقدمه‌ی مختصر برای شروع مسیر موفقیت و بهره‌وری دانست. اگر به‌تازگی به مباحث مدیریت زمان و برنامه‌ریزی علاقه پیدا کرده‌اید، این کتاب به‌عنوان یک دفترچه راهنما برای شما عمل می‌کند و خیلی سریع و ساده و بدون اشاره به مسائل پیچیده و البته سطحی مطالب پایه‌ی این حوزه را در اختیار شما می‌گذارد. اما همانطور که قبلاً هم اشاره کردیم با وجود محتواهای به‌روزتر و پژوهش‌هایی که پیرامون اهمال‌کاری و دلایل زیربنایی آن انجام شده است، برای حل مسائل پیچیده‌تر و درمان ریشه‌ای اهمال‌کاری منبع مناسبی نیست.
طاقچه دریچه‌ای است به دنیای کتاب‌های الکترونیکی و صوتی؛ جایی که با یک کلیک، به دنیایی از داستان‌ها، دانش و تجربه‌های تازه قدم می‌گذارید. هر زمان و هرجا که بخواهید، می‌توانید کتاب دلخواهتان را در فروشگاه کتاب طاقچه پیدا کنید و بی‌درنگ مشغول خواندن شوید. لذت یک کتابخانه‌ی همیشه در دسترس را با خرید کتاب در طاقچه تجربه کنید!
بستن تبلیغ
0 دیدگاه ها
جدیدترین
