نویسنده: هال ادوارد رانکل
مترجم: اکرم کرمی
انتشارات: انتشارات صابرین
نقد کتاب تربیت بدون فریاد؛ آیا آرامش همیشه جواب میدهد؟
1 بازدید
کافی است یکبار در صف نانوایی یا وسط یک مهمانی، کودکی را دیده باشیم که جیغ میزند یا از کنترل خارج شده است. همان لحظه، بیآنکه بخواهیم، ذهنمان والدینش را قضاوت میکند؛ اما کمتر پیش میآید از خودمان بپرسیم اگر من جای او بودم، چه میکردم؟
کتاب تربیت بدون فریاد نوشتهی هال ادوارد رانکل با ترجمهی اکرم اکرمی توسط نشر صابرین منتشر شده است. رانکل در این کتاب با زبانی ساده و صریح نشان میدهد که آرامش والد، نقشی تعیینکننده در شکلگیری رابطهی سالم با کودک دارد و فریاد، کنترلگری و واکنشهای هیجانی، اغلب چرخهای از تنش را تکرار میکنند.
نکتهی محوری این کتاب آن است که تربیت، قبل از اینکه تلاشی برای تغییر رفتار کودک باشد؛ مسیری برای شناخت، تنظیم و مسئولیتپذیری والد است. مسیری که اگر آگاهانه طی شود، رابطهی بین والد و کودک را عمیقتر میکند و کیفیت زندگی خانوادگی را نیز بهبود میبخشد.
در ادامه این یادداشت از وبلاگ طاقچه، نگاهی دقیقتر به ایدههای اصلی کتاب، سبک نگارش نویسنده و چرایی اثرگذاری آن بر مخاطبان مختلف خواهیم داشت؛ کتابی که علاوهبر ارائهی راهکار، ما را به بازنگری در نقش و واکنشهای خودمان دعوت میکند.
نقد کتاب تربیت بدون فریاد
کتاب تربیت بدون فریاد نوشتهی هال رانکل، یکی از آثار شاخص در حوزهی والدگری مدرن است که با رویکردی متفاوت، تمرکز را از رفتار کودک به رفتار والدین منتقل میکند. رانکل با بهرهگیری از تجربهی درمانگری و مشاورهی خانواده، نشان میدهد که مشکل اصلی در تربیت، کمتر به رفتارهای کودک و بیشتر به واکنشهای هیجانی والدین وابسته است. این تغییر زاویهی دید، کتاب را به اثری متمایز در میان منابع تربیتی تبدیل کرده است.
کتاب تربیت بدون فریاد موفق شده است مفاهیم پیچیدهی روانشناختی و ارتباطی را با زبانی ساده و قابلفهم بیان کند. نویسنده با مثالها و روایتهای روزمره، نشان میدهد که چگونه والدین میتوانند با حفظ آرامش و خودکنترلی، روابطی سالمتر و پایدارتر با فرزندانشان بسازند. این مثالهای واقعی، باعث همذاتپنداری مخاطبان با کتاب شده است.
با این حال، رویکرد رانکل گاهی بیش از حد بر مسئولیت والدین تاکید میکند و ممکن است برای برخی خوانندگان این تصور را ایجاد کند که نقش کودک در فرآیند تربیت نادیده گرفته شده است. همچنین، برخی از توصیهها بیش از حد کلی هستند و در شرایط فرهنگی یا اجتماعی متفاوت، نیازمند بومیسازی و تطبیقاند.
از نظر کاربردی، کتاب علاوهبر والدین، برای مربیان و مشاوران نیز آموزههایی دارد. تاکید بر آرامش، خودمراقبتی و ایجاد فضای امن برای رشد، اصولی هستند که میتوانند در روابط انسانی مختلف به کار گرفته شوند. همین ویژگی کتاب را از یک راهنمای تربیت فرزند فراتر برده و به یک کتاب برای رشد فردی تبدیل کرده است.
در مجموع، تربیت بدون فریاد اثری است که با طرح پرسشهای بنیادین دربارهی نقش والدین، مخاطب را وارد میکند، به شیوهی ارتباط با فرزندانش دوباره بیندیشد و در صورت لزوم آن را تغییر دهد. هرچند ممکن است همهی توصیههای آن برای همهی خانوادهها عملی نباشد؛ اما پیام اصلی کتاب، یعنی اهمیت آرامش و خودکنترلی والدین، ارزشمند و قابل تامل است.
نقاط قوت کتاب
- ارائهی رویکردی نوین مبنی بر انتقال تمرکز از کودک به والدین
- زبان ساده و مثالهای ملموس برای توضیح مفاهیم پیچیده
- آموزههای کاربردی و قابل تعمیم به حوزههای مختلف روابط انسانی (خانواده، کار، اجتماع)
- ساختار منظم همراه با پرسشهای تاملی در پایان فصلها
- تاکید بر خودمراقبتی و رشد فردی والدین
نقاط ضعف کتاب
- تاکید بیش از حد بر مسئولیت والدین و کمرنگشدن نقش کودک در فرایند تربیت
- کلیبودن برخی توصیهها
- ناهماهنگبودن برخی توصیهها با شرایط فرهنگی و اجتماعی متفاوت
- امکان برداشت سطحی از مفهوم خونسردی و تعبیرکردن آن به بیتفاوتی
مضامین و درونمایه کتاب
- تمرکز بر والدین بهجای کودکان: کتاب نشان میدهد که تلاش برای اصلاح رفتار کودک نقطهی شروع خوبی برای تربیت نیست، بلکه آغازشدن تربیت از مدیریت واکنشهای هیجانی والدین میتواند مسیر تربیتکردن را بهخوبی شکل دهد.
- کنترل هیجانات و حفظ آرامش: والدین باید یاد بگیرند پیش از واکنش، مکث کنند و خونسردی خود را حفظ کنند؛ زیرا آرامش والدین بهطور مستقیم بر امنیت روانی کودک اثر میگذارد.
- ایجاد فضا و حریم برای استقلال کودک: رانکل تاکید میکند که کودکان نیاز دارند اشتباه کنند، تجربه بیاموزند و حریم شخصی داشته باشند تا بتوانند مسئولیتپذیر شوند. والدینی که جلوی اشتباهکردن فرزند خود را میگیرند او را از تجربهکردن محروم میکنند.
- مرزبندی و تعیین جایگاه در خانواده: والدین با تعیین جو و قواعد روشن، ساختاری ایجاد میکنند که در آن پیامدها جایگزین فریاد و تهدید میشوند.
- خودمراقبتی والدین: کتاب یادآور میشود که والدین باید ابتدا به نیازهای خود توجه کنند (مثل ماسک اکسیژن در هواپیما)، تا بتوانند نقش حمایتی و آرامبخش خود را ایفا کنند.
- رشد فردی والدین: رانکل والدگری را فرصتی برای بلوغ و رشد شخصی والدین میداند؛ بزرگسالان نیز باید بزرگ شدن را تمرین کنند.
- روابط مبتنی بر احترام متقابل: هدف نهایی کتاب ایجاد روابطی است که بر پایهی احترام، همکاری و آرامش بنا شده و از چرخهی فریاد و واکنشهای افراطی فاصله میگیرد.
هدف و پیامهای اصلی کتاب تربیت بدون فریاد
- آرام کردن دنیا از طریق روابط انسانی: رانکل میگوید از نوشتن کتاب تربیت بدون فریاد هدف سادهای دارد؛ آرامکردن جهان از طریق کمککردن به ایجاد روابط سالم. این کتاب والدین را دعوت میکند تا روابطی بسازند که بر پایهی آرامش، احترام متقابل و محبت شکل گرفته باشد.
- تمرکز بر والدین بهعنوان نقطهی آغاز تغییر: پیام اصلی کتاب که شاید اولینبار توسط رانکل در حوزه تربیت فرزند اینطور کاربردی بیان شد، این است: تربیت موثر که از مدیریت واکنشهای هیجانی والدین شروع میشود و تلاش برای تغییر کودک بدون تغییر والدینْ بیهوده است.
- تربیت کودکان مسئولیتپذیر و خودراهبر: نویسنده بارها در کتاب تاکید کرده است که والدین نباید مسئولیت کارهای فرزندان را بر عهده بگیرند تا کودکان تصمیم درست گرفتن را یاد بگیرند.
- خودمراقبتی و رشد فردی والدین: والدین باید ابتدا به نیازهای خود توجه کنند و رشد شخصی را جدی بگیرند تا بتوانند الگوی آرامش و ثبات برای فرزندان باشند.
سبک نگارش
هال ادوارد رانکل در کتاب تربیت بدون فریاد از فضای آکادمیک و خشک فاصله گرفته است؛ او سعی کرده است محاورهای، صمیمی و همدلانه بنویسد و بهجای ارائهی نظریههای پیچیدهی روانشناسی، مفاهیم را با زبان ساده و قابلفهم بیان کند تا والدین بتوانند آنها را در زندگی روزمره به کار گیرند.
یکی از ویژگیهای برجستهی این کتاب، استفاده از مثالهای واقعی است. رانکل با روایت موقعیتهای روزمره از زندگی والدین و کودکان، مفاهیم انتزاعی را ملموس میسازد و خواننده را درگیر تجربهای نزدیک به واقعیت میکند. این رویکرد باعث میشود مخاطب احساس کند نویسنده بیش از نظریهپردازبودن، همراهی است که چالشهای والدگری را شخصا درک کرده است.
ساختار کتاب نیز بهگونهای طراحی شده که هر فصل با نقل قول یا پرسشهای تاملی آغاز میشود و سپس با توضیحات و مثالها ادامه مییابد. این شیوه، خواننده را از همان ابتدا درگیر موضوع میکند و فرصت میدهد تا دربارهی تجربههای شخصی خود بیندیشد. علاوهبر این، پرسشهای پایانی هر فصل بهعنوان ابزار عملی برای خودآزمایی و بحث گروهی عمل میکنند.
در مجموع، سبک نگارش رانکل را میتوان غیررسمی، روان، کاربردی و همدلانه دانست. او توانسته است میان انتقال مفاهیم روانشناختی و حفظ جذابیت متن تعادل برقرار کند.
مخاطبان کتاب
مخاطبان اختصاصی این کتاب والدین هستند؛ والدینی که درگیر چالشهای روزمرهی تربیت فرزندند و میخواهند یاد بگیرند چگونه بدون فریاد و واکنشهای هیجانی، ارتباط موثرتری با فرزندانشان برقرار کنند. والدینی که احساس فرسودگی یا ناتوانی در تربیت دارند؛ کسانی که از فشارهای روانی و استرسهای والدگری خسته شدهاند و بهدنبال رویکردی آرامتر و پایدارتر هستند نیز از خواندن این کتاب بهره میبرند.
آموزههای کتاب میتواند بهعنوان ابزار آموزشی یا مشاورهای در کلاسهای والدگری، جلسات گروهی یا کارگاههای تربیتی استفاده شود. زوجها و خانوادههایی که به دنبال بهبود روابط هستند نیز میتوانند از کتاب تربیت بدون فریاد استفاده کنند.
همچنین افرادی علاقهمند به رشد فردی و خودمراقبتی هستند نیز از خواندن کتاب تربیت بدون فریاد لذت میبرند؛ زیرا کتاب تاکید دارد که والدگری فرصتی برای بلوغ و رشد شخصی والدین است؛ بنابراین کسانی که به خودشناسی و توسعهی فردی علاقه دارند نیز میتوانند از آن بهره ببرند.
بازخوردهای کتاب ترتبیت بدون فریاد
مجله معتبر نقد کتاب (Foreword Reviews): این مجله به کتاب امتیاز کامل (۵ از ۵) داده و آن را راهنمای برجسته برای والدین معرفی کرده است. در نقد کتاب تربیت بدون فریاد در این مجله تاکید شده که رانکل توانسته تکنیکهای آزمودهی خود را برای ارتباط روزمره با کودکان به شکلی ساده و کاربردی ارائه کند. همچنین به این نکته اشاره شده که کتاب والدین را تشویق میکند فرزندان را بهعنوان افراد مستقل با آینده و تصمیمهای خاص خودشان ببینند.
نظرات خوانندگان عمومی گودریدز: در این پلتفرم کتاب بیش از ۵,۲۶۰ امتیاز و حدود ۷۷۲ نقد دریافت کرده است. میانگین امتیاز کتاب ۳.۹۷ از ۵ است. بسیاری از خوانندگان کتاب را الهامبخش دانستهاند و گفتهاند که رویکرد تمرکز بر والدین بهجای کودکان، دیدگاه تازهای به آنها داده است. البته برخی نقدها نیز اشاره کردهاند که توصیهها گاهی بیش از حد کلی هستند و نیاز به تطبیق با شرایط فرهنگی دارند.
تاثیر فرهنگی
کتاب تربیت بدون فریاد والدین را به آرامش و خودکنترلی دعوت میکند و همین امر باعث کاهش تنشهای خانوادگی و افزایش همکاری میان اعضا میشود. علاوهبر این، نویسنده با آموزش والدین به پرهیز از فریاد و واکنشهای افراطی، کمک کرده است احتمال انتقال الگوهای منفی به نسل بعد کمتر شود و جامعهای آرامتر شکل بگیرد. آموزههای کتاب میتواند در مدارس، مراکز مشاوره و سازمانهای خدمات اجتماعی بهکار گرفته شود تا کیفیت ارتباطات خانوادگی و اجتماعی ارتقا یابد.
تاثیر اجتماعی
در فرهنگهایی که فداکاری کامل والدین برای خانواده ارزش محسوب میشود، کتاب تربیت بدون فریاد یادآور میشود که مراقبت والدین از خودشان نیز بخشی ضروری از والدگری است. هال ادوارد رانکل نشان میدهد که چه در جوامع آسیایی با تاکید بر جمعگرایی و چه در جوامع غربی با فردگرایی، مشکل اصلی واکنشهای هیجانی والدین است و راهحل، آرامش و احترام متقابل است. پیام این کتاب از مرزهای فرهنگی و جغرافیایی فراتر رفته است و بر اهمیت روابط انسانی سالم و پایدار در هر جامعهای تاکید دارد.
جمعبندی
کتاب تربیت بدون فریاد نوشتهی هال رانکل با ترجمه اکرم اکرمی و منتشرشده به همت نشر صابرین، اثری است که تلاش میکند نگاه والدین به فرایند تربیت را دگرگون کند. پیام اصلی کتاب ساده اما عمیق است؛ والدگری بیش از آنکه دربارهی کودکان باشد، دربارهی والدین است. رانکل با تاکید بر کنترل هیجانات و حفظ آرامش، نشان میدهد که والدین تنها زمانی میتوانند نقش موثر و سازندهای ایفا کنند که ابتدا خود را مدیریت کنند. این تغییر زاویهی دید، والدگری را از یک فرایند پرتنش و واکنشی به تجربهای آگاهانه و مسئولانه تبدیل میکند.
از سوی دیگر، کتاب بر اهمیت خودمراقبتی والدین تاکید دارد. این پیام، بهویژه در فرهنگهایی که والدین خود را کاملا وقف خانواده میکنند، یادآور نکتهای مهم است؛ مراقبت از خود بخشی جداییناپذیر از والدگری است.
در نهایت، تربیت بدون فریاد بیش از یک راهنمای تربیتی، دعوتی به بازاندیشی در روابط انسانی است. آموزههای آن فراتر از خانواده، در روابط زناشویی، کاری و اجتماعی نیز کاربرد دارند. هرچند برخی توصیهها نیازمند تطبیق با شرایط فرهنگی و اجتماعی مختلفاند؛ اما پیام اصلی کتاب، اهمیت آرامش، احترام متقابل و رشد فردی، مفاهیمی جهانی و ارزشمند است. این کتاب رابطهی بین والد و فرزند را قوام میبخشد و چشماندازی روشن برای تربیت نسل آینده ارائه میدهد.
طاقچه دریچهای است به دنیای کتابهای الکترونیکی و صوتی؛ جایی که با یک کلیک، به دنیایی از داستانها، دانش و تجربههای تازه قدم میگذارید. هر زمان و هرجا که بخواهید، میتوانید کتاب دلخواهتان را در فروشگاه کتاب طاقچه پیدا کنید و بیدرنگ مشغول خواندن شوید. لذت یک کتابخانهی همیشه در دسترس را با خرید کتاب در طاقچه تجربه کنید!
1 بازدید
بستن تبلیغ
من فاطمه فاطمی هستم. سال ۱۳۷۷ در اصفهان به دنیا آمدم و تا هجدهسالگی در یکی از روستاهای اطراف این شهر زندگی کردم. در دانشگاه رشتهی آموزش ابتدایی را انتخاب کردم، اما این مسیر نتوانست اشتیاقی در من بیدار کند. در عوض، مسیر حرفهایام را در دنیای محتوا یافتم؛ یادگیری بازاریابی محتوایی را شروع کردم و این مسیر را به عشقم به کتاب گره زدم و نتیجهاش نوشتن دربارهی کتابها شد. نوشتن دربارهی کتابها برای من جادویی است که میتواند مرا ساعتها غرق کند، بیآنکه متوجه گذر زمان شوم. اولین بار که دست به نوشتن در این زمینه زدم، شش ساعت بدون وقفه کار کردم خواندم، نوشتم، ویرایش کردم و در پایان، نهتنها خسته نبودم، بلکه سرشار از انرژی بودم. همان روز فهمیدم که این، مسیری است که باید زندگیاش کنم. حالا مینویسم تا شاید کسی، جایی با خواندن نوشتهای از من، شوق خواندن را پیدا کند. چون باور دارم که آدمها باید کتابهای زیادی بخوانند تا بالاخره کتابی را پیدا کنند که جهانشان را دگرگون کند. رسالت من همین است: روشن کردن این مسیر، حتی برای یک نفر. نوشتن دربارهی کتابها را بهصورت حرفهای در طاقچه شروع کردم؛ طاقچه، اولین تجربهی من برای آغاز رسالتم بود، جایی که برایم مثل خانهی پدری است: امن و معتبر. من در طاقچه یادداشت وبلاگ و بیوگرافی و… مینویسم و سعی میکنم مخاطب را با کتابها و نویسندگان آشنا کنم.
0 دیدگاه ها
جدیدترین
