نویسنده: مارگارت اتوود
مترجم: علی شاهمرادی
انتشارات: نشر سنگ

سریال وصیتها (The Testaments) به کارگردانی مایک بارکر، شانا استاین و کوین ترن، با اقتباس از رمان مارگارت اتوود به همین نام ساخته شد. این رمان که ادامهای بر رمان مشهور و پرطرفدار «سرگذشت ندیمه» است، حوادث گیلیاد را دنبال میکند و این بار از زاویهی دختران جوان، ما را به این جهان هولناک میبرد. وصیتها چند سال بعد از قسمت پایانی سرگذشت ندیمه اتفاق میافتد و به بسیاری از سؤالهای بیجواب سریال قبلی پاسخ میدهد. این سریال که با فیلمنامهای به قلم بروس میلر و گروهی از نویسندگان و ویراستاران ساخته شده، آوریل سال ۲۰۲۶ از پلتفرم هولو پخش شد و مطابق انتظار مورد استقبال خوبی قرار گرفت.
وصیتها ادامهی سریال سرگذشت ندیمه است؛ ولی خطوط داستانی قوی و مستقلی دارد که گیلیاد را بار دیگر و این بار از نگاه نسلی جوان بنا میکند. اما سریال تا چه حد توانسته در اقتباس از رمان وصیتها موفق عمل کند؛ رمانی که حتی مستقل از سرگذشت ندیمه نیز اثری مهم به شمار میرود و جایزهی بوکر را در کارنامه دارد؟ در این یادداشت از بلاگ طاقچه، نگاهی به جهان سریال وصیتها و نسبت آن با کتاب و همچنین سریال سرگذشت ندیمه داریم و بار دیگر به دل گیلیاد میرویم و در جهان هولناک ولی زنده و ملموس اتوود قدم میزنیم. پس با ما همراه باشید.
چند سال از پایان سریال «سرگذشت ندیمه» میگذرد. حکومت گیلیاد هنوز بر سر کار است و سایهی وحشت بر سر شهر سنگینی میکند. ابتدا با اگنس همراه میشویم؛ دخترخواندهی جوان فرمانده مکنزی که بهمرور متوجه میشویم همان دختری است که سالها پیش از آفرد دزدیده شد. اگنس در مدرسهی عمه لیدیا درس میخواند؛ مدرسهای مخصوص همسران آیندهی رهبرها و فرماندهها. همهچیز از جایی شروع میشود که دیزی پا به مدرسه میگذارد و با اگنس روبهرو میشود. دیزی در واقع یک دختر مرواریدی است؛ این عنوان به دخترانی اطلاق میشود که از کشورهای دیگر با فریبها و وعدههای مبلغان به گیلیاد میآیند. در مدرسهی عمه لیدیا قوانین سختگیرانهای حاکم است اما بهمرور میفهمیم دیزی در واقع یک جاسوس است که برای گروه مقاومت کار میکند.
رابطهی دیزی و اگنس روزبهروز نزدیکتر میشود؛ دیزی کمکم در برابر قوانین وحشتناک و عجیب گیلیاد سرکشی میکند و این سرکشی روی اگنس هم اثر میگذارد. در واقع بیراه نیست اگر بگوییم سریال وصیتها همان سرگذشت ندیمه است که این بار از نگاه جوانان و نوجوانان نسل بعد روایت میشود؛ اما این به معنای تکرار آن اثر نیست. وصیتها در دل خود حرفهای زیادی برای گفتن دارد و به جزئیاتی میپردازد که پازل سرگذشت ندیمه را کامل میکنند.

مارگارت اتوود نویسندهی نامآشنای کانادایی، با سرگذشت ندیمه به اوج شهرت رسید. سرگذشت ندیمه تلنگری سخت برای جهان بود؛ آیندهای هراسانگیز که با تغییرات دنیا چندان هم دور از تصور به نظر نمیرسید. رمان اتوود و سریال اقتباسشده از آن پادآرمانشهری را ترسیم کردند که در آن حکومتی تمامیتخواه تمامی آزادیها و ارزشهای انسانی را زیر پا گذاشت و زنان را به موجوداتی صرفاً برای تولیدمثل تبدیل کرد. اتوود در ادامهی آن رمان جذاب، در سال ۲۰۱۹ وصیتها را نوشت. رمان وصیتها در ادامهی داستان سرگذشت ندیمه اتفاق میافتد ولی از زاویهی دید شخصیتهای جدید که سه زن هستند، روایت میشود. شخصیت آفرد در این رمان حضور ندارد، بلکه اگنس، عمه لیدیا و دیزی داستان را پیش میبرند. اتوود در این کتاب شخصیت عمه لیدیا را بسط داده است و از سمت دیگر نگاهش را به سمت دخترانی برده است که هر دو در کودکی از خانوادههای واقعیشان جدا شدهاند. در واقع نویسنده در این رمان دریچهی جدیدی به این پادآرمانشهر گشوده و ظلم و وحشت آن را از زاویهی دید دیگری به نمایش گذاشته است. وصیتها هم مانند سرگذشت ندیمه تبدیل به اثر تکاندهندهای شده که دست روی ترسهای مشترک جامعه میگذارد و در مورد آینده هشدار میدهد.
فصل اول سریال وصیتها در ۱۰ قسمت منتشر شده است. این سریال با ادامهی داستان پرطرفدار سرگذشت ندیمه بار دیگر شور و هیجانی در بین مخاطبان برپا کرده است. وصیتها از دیدگاه نوجوانان روایت میشود و رگههایی از امید، مقاومت و غلبه نور بر تاریکی ظلم را بازتاب میدهد.
| نویسنده سریال | بروس میلر |
| کارگردانان | مایک بارکر، شانا استاین و کوین ترن |
| بازیگران | چیس اینفینیتی، لوسی هالیدی، آن داود |
| ژانر | درام، تریلر روانشناختی، دلهرهآور |
| محصول | آمریکا، ۲۰۲۶ |
| امتیاز IMDb | ۲/۸ |
| کتاب منبع | وصیتها |
| نویسنده کتاب | مارگارت اتوود |
| سال انتشار کتاب | ۲۰۱۹ |
| ژانر کتاب | درام، پادآرمانشهری، روانشناختی |
سریال وصیتها بازگشتی دوباره به دنیای خفقانآور و سیاه گیلیاد است؛ بازگشتی متفاوت که در آن به سراغ نسل جدیدی از اهالی گیلیاد میرویم. دخترانی که در دل این حکومت تمامیتخواه قد کشیدهاند و با قوانین آن بزرگ شدهاند. آنها سرکوب را بهعنوان مسئلهای طبیعی و تاوان اشتباههایشان پذیرفتهاند، اما نیروی جوانی و زنانگی باز هم از دل این دیوار سیمانی جوانه میزند و سبز میشود. دخترهای مدرسهی عمه لیدیا که سودایی جز ازدواج و بهدنیاآوردن فرزند ندارند، در دالانهای ذهنشان و در تعاملهای محدودشان نیز نشانههایی از سرکشی دارند. باز سریال به این مسئله میپردازد که آیا این دسته از حکومتها میتوانند نسل جوان را در اختیار خودشان داشته باشند و جلوی طغیان و رؤیای آزادی را بگیرند؟ آن هم نسلی که جهان بیرون را هنوز بهطور کامل ندیده است. فیلمنامهی سریال قوی و اثرگذار است و بهمرور شخصیتهای نوجوان داستان و عمه لیدیا را برای ما میشکافد؛ دخترانی که برای جلب توجه مردان مسن تلاش میکنند و احساساتشان را خودآگاه و ناخودآگاه زیر پا میگذارند تا به رؤیایی تن دهند که از کودکی برای آن تربیت شدهاند. گروه نویسندگان و در صدر آنها بروس میلر، با وجود تفاوتهای ریز و درشت رمان و سریال موفق شدهاند نگاه اتوود را بهدرستی بازتاب دهند و این بار یک حکومت ظالم را از نگاه زنان نوجوان به تصویر بکشند.
سه بازیگر اصلی یعنی چیس اینفینیتی در نقش اگنس، لوسی هالیدی در نقش دیزی و آن داود در نقش عمه لیدیا خوش درخشیدهاند. بهخصوص عمه لیدیا که نسبت به سریال سرگذشت ندیمه حضور کمی متفاوتتر دارد و این بار مخاطب را کمی به دنیای درونش نزدیکتر میکند. چیس اینفینیتی هم موفق میشود احساسات درونی دختری را که از کودکی با قوانین سختگیرانهی حکومت بزرگ شده و هیچ تجربهای از طغیان و آزادی ندارد، بهخوبی به نمایش بگذارد.
فضاسازی و کیفیتهای بصری سریال همان خفقان و التهاب سرگذشت ندیمه را تکرار میکنند و در خدمت هدف اصلی داستان هستند. تفاوت ویژهی وصیتها با سرگذشت ندیمه در شخصیتهای جوان و مواجههی آنها با یک دنیای سرشار از تاریکی است؛ همچنین وصیتها بارقههایی از امید و سرکشی دارد که باعث میشود نسبت به سرگذشت ندیمه اثر روشنتر و امیدوارکنندهتری باشد.
بهطور کلی، وصیتها ریتم آرامتری نسبت به کتاب دارد و در نقاطی مسیرش را از کتاب جدا میکند؛ باوجوداین، همچنان به نگاه و جهان داستانی اتوود وفادار میماند.

یکی از مهمترین مضامین سریال وصیتها بازتاب استبداد در نسل تازه است؛ نسلی که زندگی را به شکل دیگری تجربه نکرده و از کودکی در خدمت آرمانهای حکومت مستبد قد کشیده است. سریال به کنترل این نسل میپردازد که آیندهی گیلیاد را شکل میدهد و حکومت تمام ابزارهایش را برای تربیت آن به کار گرفته است. مضمون مهم دیگر طغیان است؛ طغیان در برابر آنچه با ذات انسان در تضاد است. نوجوانان گیلیاد اگرچه اکثراً جهانی دیگر را تجربه نکردهاند و ارزشهای سرکوبگرانه را درونی کردهاند، اما هرازگاهی رگههایی از احساس سرکشی را تجربه میکنند و هر کدام به شکلی با آن مواجه میشوند. در نهایت اتوود در رمان وصیتها به رؤیای آزادی میپردازد که رؤیایی نابودناشدنی است. همچنین شخصیت بسطیافتهی عمه لیدیا در این سریال به ما نشان میدهد مسیر همکاری این زن مرموز با قدرت چطور ساخته شده و چطور ممکن است زنی در سرکوب همجنسهایش با قدرت مردانه همسو شود و به چنین مرزی از خشونت و ظلمت برسد.
دوستی زنانه نیز از مفاهیم جذابی است که در این سریال به شکلی متفاوت مطرح شده است؛ دختران مدرسه زیر سلطهی حکومت زندگی میکنند اما از دوستیهای کمرنگ و پنهانی آنهاست که شور و انگیزهی مقاومت متولد میشود. و در نهایت وصیتها بالاتر از هر مفهوم دیگری پاسخی به این پرسش است که آیا میشود با کنترل نسلها رؤیای آزادی را برای همیشه خاموش کرد؟
سریال وصیتها نسبت به رمان اتوود تغییراتی داشته است. بهطور مثال رمان وصیتها پانزده سال بعد از سرگذشت ندیمه اتفاق میافتد اما سریال این زمان را به سه تا چهار سال کاهش داده است. همچنین در رمان دیزی همان نیکول دختر دیگر آفرد است، ولی در سریال این دو از هم جدا شدهاند. تفاوت دیگر در اختلاف سنی اگنس و دیزی است که در رمان ده سال اعلام شده بود ولی در سریال تقریباً همسن به نظر میرسند. یکی دیگر از تفاوتها حضور آفرد است؛ او در رمان حضور ندارد ولی در سریال حاضر میشود و به دخترهایش اگنس و نیکول میپیوندد.
بهطور کلی سریال و رمان تفاوتهایی در جزئیات داستانی و ریتم دارند ولی در مضامین اصلی با یکدیگر همسو هستند.
بخشی از کتاب صوتی وصیت ها را بشنوید.

وصیت ها
نویسنده: مارگارت اتوود
گوینده: گروه گویندگان
انتشارات: نشر صوتی نیک
در نگاه کلی منتقدان نسبت به سریال وصیتها نظرهای مطلوبی مطرح کردهاند که برخی از آنها را مرور میکنیم:

اگر از طرفداران سرگذشت ندیمه هستید، اگر به داستانهای پادآرمانشهری علاقهمندید و میخواهید روایتی دستاول و جذاب را دنبال کنید، سریال وصیتها انتخاب خوبی است. سریال همچنین خوانش نوجوانانهی جذابی از یک حکومت تمامیتخواه است و میتواند برای جوانان جذابیت زیادی داشته باشد.
رمان وصیتها اثری جذاب و سرشار از جزئیات است که مثل سایر آثار اتوود، توصیفهای بدیع و خردهروایتهای تکاندهندهی بسیاری دارد. بنابراین بهتر است اول از رمان شروع کنید تا لذت پیشرفتن با جهان داستانی نویسنده را تجربه کنید و گیلیاد را بار دیگر از نگاه اتوود ببینید. البته اگر تنها سریال سرگذشت ندیمه را دیدهاید و رمانش را نخواندهاید، میتوانید وصیتها را هم از سریال شروع کنید.
مارگارت اتوود با نوشتن رمان سرگذشت ندیمه جهان را با خود همراه کرد و نشان داد استبداد تا چه حد میتواند ریشه بدواند و تمام ابعاد زندگی را ببلعد. او در وصیتها دوباره درخشان ظاهر شد و گیلیاد تکاندهندهاش را این بار از زاویهی دیگری برای ما ترسیم کرد. سریال وصیتها اقتباس موفقی از این رمان است که با انتخاب درست بازیگران، هوشمندی نویسنده و کارگردان توانسته روح کتاب اتوود را بازتاب دهد و شخصیتهای باورپذیری بسازد. سریال وصیتها اثری ارزشمند است که نشان میدهد خفقان ولو با ریشههای قدرتمند و قدیمی، باز هم در برابر رؤیای آزادی شکننده است و نمیشود تا ابد جلوی پرتوهای خورشید را گرفت.
طاقچه دریچهای است به دنیای کتابهای الکترونیکی و صوتی؛ جایی که با یک کلیک، به دنیایی از داستانها، دانش و تجربههای تازه قدم میگذارید. هر زمان و هرجا که بخواهید، میتوانید کتاب دلخواهتان را در فروشگاه کتاب طاقچه پیدا کنید و بیدرنگ مشغول خواندن شوید. لذت یک کتابخانهی همیشه در دسترس را با خرید کتاب در طاقچه تجربه کنید!
دانلود کتاب از اپلیکیشن طاقچه