جستاری به بهانه‌ی روز معلم

جستاری به بهانه‌ی روز معلم

2021-05-01 0 نویسنده بنوشه فرهت
در 3 دقیقه بخوانید

کرونا که آمد معلمی هم وجه دیگری یافت. به‌غایت سخت‌تر و گاه حتی جان‌فرسا می‌نمود. گرچه دنیای دیجیتال و گوشی‌های هوشمند خیلی پیشتر دنیا را درنوردیده بودند اما نه‌تنها پاره‌هایی از دنیا به دلیل محرومیت‌های موجود، از این اصل مستثنا بودند که میزان مهارت افراد در بهره‌گیری از فناوری نیز آنچنان در یک سطح و در حد پیشرفته نبوده و هنوز هم نیست. با دیجیتال شدن آموزش و تمرکز بر آموزش از راه دور نه‌تنها خانواده‌ها که معلمان بسیاری نیز با مشکلات متعدد روبه‌رو شدند. راه فراری وجود نداشت و می‌بایست بر مشکلات فائق آمد و این امر با تلاش و همت معلمان به‌تدریج روی به برطرف شدن نهاد. کم نبودند معلمانی که تا پیش از کرونا و قرنطینه از گوشی هوشمند خود تنها در حد بهره بردن از پیام‌رسانی برای ارتباط با خانواده و دوستانشان استفاده می‌کردند ولی حالا ناچار به تدریس از راه دور، تعیین تکلیف دانش‌آموزان، بررسی تکالیف و برطرف کردن مشکلات مختلف درسی، برگزاری امتحان‌های مختلف و نیز برقرار نگه‌داشتن حس معلمی و شاگردی از پشت صفحه موبایل و یا تبلت و از طریق پیام‌رسان‌های مختلف بودند. این یادداشت بهانه‌ای است برای پرداختن به روز معلم و تشکراز آن‌ها.

روزجهانی معلم

گرچه یک روز بین‌المللی جهانی تحت عنوان «روز معلم» داریم (روز ۵ اکتبر) اما در برخی نقاط ازجمله ایران روز دیگری به این نام وجود داشته و آن روز را بهانه‌ای برای یاد کردن از معلمان و قدردانی از زحماتشان قرار داده‌اند؛ اما از روز معلم چه می‌دانیم؟

روز معلم در ایران

در تقویم روز دوازدهم اردیبهشت‌ماه را به نام روز معلم نامیده‌اند و برای این نام‌گذاری دو اتفاق پیش و پس از انقلاب اسلامی ایران داریم. در سال ۱۳۴۰ در روز دوازدهم اردیبهشت‌ماه معلمان دست به اعتصاب زدند و برای پیگیری مطالبات خود در مقابل مجلس در میدان بهارستان تجمع کردند. پلیس برای متفرق کردن افراد دست‌به‌کار شد و ابتدا با ماشین‌های آبپاش تلاش کرد تا معلمان را متفرق کند. این اتفاق به‌تدریج به درگیری و خشونت گرایید و در پی آن چند نفر مجروح و معلم جوانی به نام «ابوالحسن خانعلی» کشته شدند. این روز را به یاد معلم کشته‌شده روز معلم نامیدند.

با پیروزی انقلاب اسلامی در همان سال‌های اولیه موج ترورها علیه متفکران و فعالان آغازشده بود. یکی از افرادی که در این وقایع به شهادت رسید استاد شهید مرتضی مطهری بود که به دست گروه فرقان به شهادت رسید. بدین ترتیب روز دوازدهم اردیبهشت با ثبت این واقعه بار دیگر روز معلم نام‌گذاری شد.

کتابی درباره معلمی


به همین بهانه و در این یادداشت قصد داریم به معرفی کتابی مرتبط با «معلم» بپردازیم. در میان کتاب‌هایی که در طاقچه موجود است پیشنهاد ما برای شما کتاب «انجمن شاعران مرده» نوشته «ان. اچ. کلاین. باوم» است که «زهرا طراوتی» آن را ترجمه کرده است. این کتاب روایت روزگار یک معلم ادبیات نوگراست که با ورودش به مدرسه‌ای با قوانین سفت‌وسخت و دست‌وپا گیر ماجراهایی را رقم می‌زند.

اساسنامه این مدرسه بر چهار اصل «سنت»، «افتخار»، «انضباط» و «سرافرازی» استوار است اما معلم تازه‌وارد نگرشی متفاوت دارد. روشی که این معلم برای برقراری ارتباط با شاگردانش به کار می‌بندد و اتفاق‌هایی که در طول زمان رخ می‌دهند هرکدام به‌نوعی شاگردان را تحت تاثیر قرار می‌دهند. اصلی که معلم به آن پایبند است «زندگی در لحظه» است. او با جدیت از غنیمت شمردن همین آنی سخن می‌گوید که در آن زندگی می‌کنیم. صحبت‌هایی نو و تازه که گرچه مخالف سازوکار مدرسه و قوانینی است که مدیر منضبط وضع کرده است و حتی والدین را نیز به عکس‌العمل‌های مختلف وامی‌دارد اما شاگردان را جذب کرده و روزگار را به‌نوعی دیگر ورق می‌زند.

معلم برای دانش‌آموزان شعری با این مضمون می‌خواند که:

شکوفه‌های سرخ را

همین حالا که می‌توانی

از جا برچین

زمان کهن‌سال

آرام در گذر است

همین گل که کنون به روی تو لبخند می‌زند

فردا روز

عمرش فانی خواهد بود

و با این شعر بر اصل غنیمت شمردن حال تاکید می‌کند. همچنین در متن کتاب می‌خوانیم:

«اگر درباره چیزی اطمینان دارید خودتون رو مجبور کنید تا به اون از دریچه دیگه‌ای نگاه کنید. حتی اگه به نظرتون اشتباه یا احمقانه باشه. وقتی چیزی می‌خونید، فقط به این فکر نکنید که نویسنده چی می‌گه، بلکه زمانی رو صرف کنید و ببینید خودتون چی فکر می‌کنید»

این کتاب یکی از نمونه‌های برعکس ادبیات اقتباسی است. یعنی ابتدا فیلم سینمایی انجمن شاعران مرده منتشر شده و بعد کتاب آن منتشر شد. «پیتر ویر» به‌عنوان کارگردان از پس این فیلم موفقیت تجاری بزرگی به دست آورد. فیلم «انجمن شاعران مرده» توانست جوایز متعددی را از آن خود کند که از آن جمله می‌توان به نامزدی اسکار بهترین فیلم و بهترین کارگردانی، بهترین فیلم‌برداری و بهترین بازیگری اشاره کرد. «رابین ویلیامز» که نقش معلم را بازی کرده بود اسکار بهترین بازیگری را برای نقش‌آفرینی خود به دست آورد. همچنین این فیلم جایزه بهترین فیلم بفتا و جایزه سزار بهترین فیلم خارجی و جایزه دیوید دی دوناتلو را باز هم به‌عنوان بهترین فیلم خارجی دریافت کرده است.

(58 بازدید تا امروز)