۷ رمان طنز جدید

۷ رمان طنز جدید

2019-11-20 0 نویسنده مریم زراعتکار
در 6 دقیقه بخوانید

طنز شاید بهترین انتخاب هنرمند برای انتقاد نسبت به وضعیت سیاسی و فرهنگی جامعه‌اش و آرزوی دنیایی جدید باشد. پوششی لطیف که نیش تند کنایه و حتی عصبانیت هنرمند را می‌پوشاند تا هم تلنگری به جامعه باشد و آگاهی رسانی کند، هم نگاه حساس او را نشان دهد. عنصر خیال که به خوبی با طنز همراه می‌شود، به هنرمند کمک می‌کند با ترسیم جهانی انتزاعی، تا حد ممکن از گزند سانسور در هر جامعه‌ی جهانی در امان بماند. نویسندگان گاهی به سراغ طنزی سیاه می‌روند تا کلنجارهای درونی‌شان و ترس‌ها و آشوب‌های ذهنی‌شان را در روایت‌های داستانی به جریان بیندازند. مسئله‌ی واضح این است که نویسندگان ژانر طنز، اغلب به زبان مشخصی می‌رسند که مخصوص خود آن‌هاست و بر فضای تمام آثارشان حاکم است. همین ویژگی، این ژانر را به انتخابی دوست داشتنی و سرگرم کننده تبدیل می‌کند. این بار به سراغ رمان های طنزی رفته‌ایم که اخیرا در ایران تألیف یا ترجمه شده‌اند و هرکدام در فضای مخصوص به خود و با زبان ویژه‌ی نویسندگانشان خواندنی هستند.

 دیگر ماجراهای اتفاقی مرد صد ساله

آلن کارسن، پیرمرد کنجکاو رمان «ماجرای پیرمرد صد ساله‌ای که از پنجره فرار کرد و ناپدید شد»، تولد صد و یک سالگیش را در رمان طنز جدید «یوناس یوناسون» بر فراز اقیانوس آرام جشن می‌گیرد. یوناسون در رمان قبلی خود با ژانر طنز و محتوایی سیاسی-اجتماعی ما را با حوادث مربوط به قرن بیستم رو به رو کرد و حالا دوباره با شخصیت اصلی آن کتاب همراه شده تا با اتفاق‌های سیاسی اخیر مواجه شود.

آلن در صد و یک سالگی دستی در تجارت اورانیوم غنی شده دارد و با کیم جونگ-اون و دونالد ترامپ دیدار می‌کند. یوناسون، نویسنده‌ی «دیگر ماجراهای اتفاقی مرد صد ساله»، در مقدمه‌ی کتاب تأکید می‌کند به این مسئله آگاه است که کتابش دنیا را به جایی بهتر تبدیل نخواهد کرد، اما هم‌چنان امیدوار است با یادآوری این رویدادها به همه یادآوری کند اشتباهات گذشته را مرتکب نشوند. او در این کتاب با حفظ احترام شخصیت انسانی برخی شخصیت‌های سیاسی، کمی آن‌ها را دست می‌اندازد. «دوست دارم به همه‌ی این صاحبان قدرت بگویم متأسفم؛ با آن کنار بیایید. می‌توانست بدتر باشد؛ اگر باشد چه»؟

چرتوپیا، تاریخ زوال یک اتوپیا

«آیدین سیار سریع» در تعطیلات نوروز ۹۷ کتاب «چرتوپیا» را به صورت سریالی داستانی با همکاری طاقچه منتشر کرد. او به تازگی با همکاری نشر چشمه تغییراتی در این رمان طنز جدید به وجود آورده و دوباره به چاپ رسانده است. چرتوپیا مدینه‌ی فاضله‌ای است که در سال ۲۰۰۹ و پس از عبور یونان از بحران اقتصادی تأسیس می‌شود. در وضعیت ناآرام سیاسی این کشور، عده‌ای از اشراف پیشنهاد تأسیس یک آرمان شهر را با دولت مطرح می‌کنند که بر اساس تفکر افلاطونی اداره می‌شود، اما دولت این ایده را نمی‌پذیرد. پس خود اشراف دست به کار می‌شوند و در جزیره‌ی چِرت که از جزیره‌ی کِرت در دریای مدیترانه الهام گرفته شده، چرتوپیا را تأسیس می‌کنند و فیلسوف‌شاهی با نام «گذالفون» آن را اداره می‌کند.

اگر به خاطر داشته باشید سر در آکادمی آتن، نوشته شده بود: «هرکس هندسه نمی‌داند وارد نشود»؛ اما برای ورود به چرتوپیا تنها کافی است نحوه‌ی محاسبه‌ی مساحت مربع را بلد باشید. این همگن سازی ساختارها با طنز ویژه‌ی آیدین سیار سریع، کنایه‌ای شوخ و فلسفی است به جامعه‌ای که رویای تبدیل شدن به آرمان شهر دارد، اما با نحوه‌ی عملکردش و حماقت خاص در ایده‌پردازی‌هایش با سرعت از این خیال و رویا دور می‌شود.

خداحافظ برای همیشه و ممنون بابت اون همه ماهی

مجموعه‌ی پنج جلدی «راهنمای کهکشان برای اتواستاپ زن‌ها» معروف‌ترین اثر «داگلاس آدامز» نویسنده‌ی شناخته شده‌ی انگلیسی است. این مجموعه یکی از مطرح‌ترین رمان‌های پست مدرن جهان است که با طنزی بسیار ویژه نوشته شده و حوادث آن در فضایی علمی تخیلی روی می‌دهند. در این پنج جلد روایتی فانتزی از سفرهای بین کهکشانی آرتور دنت را می‌خوانیم. آرتور در جلد نخست با نابودی کره‌ی زمین مواجه می‌شود اما می‌تواند با کمک دوستش از زمین فرار کند و با یک سفینه به نقاط مختلف کائنات برود. در چهار جلد دیگر هر بار با ماجراهایی روبه‌رو می‌شود که آدامز با طنز زبانی خاص خود آن‌ها را روایت می‌کند و مفاهیمی از زندگی و زیباییش را به ما یادآوری می‌کند.

«خداحافط برای همیشه و ممنون بابت اون همه ماهی»، چهارمین جلد این مجموعه است. آرتور در این کتاب دوباره به زمین باز می‌گردد و با تناقضی رو به‌رو می‌شود؛ او که در آغاز سفر خود در جلد اول، دیده بود سفینه‌های وگون‌ها برای احداث بزرگراهی بین کهکشانی کره‌ی زمین را نابود می‌کنند، حالا دوباره با زمین مواجه می‌شود که هنوز وجود دارد. آرتو دختری زمینی را ملاقات می‌کند که او را در حل کردن این معما همراهی می‌کند. اما در این جلد، می‌خوانیم که دلفین‌ها برای همیشه زمین را ترک کرده‌اند. «خداحافط برای همیشه و ممنون بابت اون همه ماهی» آخرین پیام آن‌ها است برای کره‌ی زمین.

 اعترافات هولناک لاک پشت مرده

«مرتضی برزگر» در رمان «اعترافات هولناک لاک پشت مرده» با طنز سیاهی، در شروع کتاب تجربه‌ی وحشت آوری از مرگ کانی را از زبان همسرش روایت می‌کند و سپس وضعیت او را پس از مرگ کانی و در مواجهه با موقعیت جدیدش پیش می‌برد. برزگر با تلفیق واقعیت و خیال گاهی فضایی در رئالیسم جادویی ایجاد می‌کند که روایت را خواندنی‌تر و هولناک‌تر پیش می‌برد. کافی است این رمان طنز جدید را شروع کنید، بعید است بتوانید آن را کنار بگذارید.

«نمی‌دانم باید چه کار کنم. صورت سفید کانی و خون مردگی کوچک کنار لبش حالا ترسناک‌تر هم شده. چشم‌هایش نیمه باز است و روی سینه‌اش انگار پر از لاک‌پشت‌ها و نهنگ‌های قهوه‌ای مرده است، رنگ کباب نیم‌پز و همبرگر زغالی. یکهو گرسنه‌ام می‌شود». ضیا پس از مرگ کانی، از رویارویی با خانواده‌ی‌ همسرش که به او مشکوک شده‌اند هراس دارد. درگیری‌های او با خودش هم ادامه دارد که احساسش نسبت به مرگ کانی را نمی‌شناسد. او درگیر آشوبی ذهنی می‌شود چرا که فکر می‌کند روح کانی گاهی در خود او و گاهی در دیگران حلول کرده است. مسئله، تأثیر زمان پس از وقوع این بحران است. اینکه همه‌ی این فشارها که در کنار ماجرای خیانت ضیا پیچیده‌تر هم شده است، با گذر زمان تغییر می‌کند و به فراموشی سپرده می‌شود یا جریان آن همواره ادامه خواهد داشت.

کالیپسو

«دیوید سداریس» را با طنز ویژه‌اش و البته غم پنهان پشت آن می‌شناسیم. حالا او در «کالیپسو» بیشتر از گذشته ما را متأثر می‌کند. این رمان طنز جدید، مجموعه‌ی داستان‌های طنز نویسنده‌ی آمریکایی است که به انتخاب مخاطبان سایت گودریدز، دومین اثر طنز سال ۲۰۱۸ شناخته شد.

سداریس این بار به سراغ مرگ رفته است و با تأکیدی بیشتر بر واقعیت آن، هم طنز محکم‌تری دارد و هم تراژدی سنگین‌تری. دونالد ترامپ نامی است که در این کتاب بارها به آن اشاره می‌شود و تأثیرات این نام به طرز شگفت آوری دست مایه‌ی طنز سداریس می‌شود.

«روز قبل از رسیدن ما به ساحل، آگهی ترحیم تیفانی توی روزنامه‌ی نیوزاند آبزرور شهر رالی منتشر شده بود. آگهی توسط گریچن تنظیم شده بود و اعلام می‌داشت که خواهر عزیزمان در نهایت آرامش در خانه‌ی خودش دار فانی را وداع گفته. آگهی به خواننده القا می‌کرد که مرحوم خیلی پیر بوده و یک خانه هم داشته. ولی خب چه کار می‌شد کرد؟ مردم داشتند روی وبسایت روزنامه در جواب این آگهی پاسخ می‌نوشتند و این وسط یک بابایی هم نوشته بود که تیفانی معمولا می‌رفته به مغازه‌ی فیلم فروشی سامرویل که درش مشغول به کار بوده. از قرار یک بار که عینک این آقای فیلم‌فروش شکسته بوده، تیفانی عینکی را که حین گشتن دنبال مواد لازم برای خلق اثر هنری توی سطل زباله‌ی مردم پیدا کرده بوده بهش هدیه می‌دهد. آقا این را هم نوشته بود که تیفانی علاوه بر عینک، یک جلد مجله‌ی پلی‌بوی چاپ سال ۱۹۶۰ هم بهش داده بوده که یک عکس داخلش داشته با عنوان «مجموعه‌ی نفیس شهوانی».

امید هرگز نمی‌میرد

این رمان طنز جدید شاید شوخی بامزه‌ی «اندرو شافر» با دنیا باشد. در رمان «امید هرگز نمی‌میرد»، باراک اوباما و جو بایدن، معاون اولش، دست به حل سلسله معماهای جنایی می‌زنند. شخصیت‌هایی که به شرلوک هولمز و واتسون تشبیه شده‌اند اما بسیار نزدیک به شخصیت‌های واقعی خودشان باقی می‌مانند.

با مرگ دوست جو بایدن در یک تصادف مشکوک، او با معمایی پیچیده رو به رو می‌شود که برای حل آن به سراغ دوست معتمدش یعنی باراک اوباما می‌رود. اوباما که در دنیای واقعی به تیزهوشی معروف است، این زوج کارآگاه را به یکی از قوی‌ترین گروه‌های کارآگاهی داستان‌ها تبدیل می‌کند. آن‌ها در کشاکش این رمان به نیرویی نزدیک می‌شوند که عملیات قاچاق مواد مخدر آمریکا را در دست دارد.

آبنبات دارچینی

آبنبات دارچینی ادامه‌ی کتاب آبنبات هل‌دار است. مهرداد صدقی در این مجموعه داستان طنزی را از زبان یک کودک بجنوردی روایت می‌کند. محسن فرزند کوچک یک خانواده پنج نفری است. قسمت اول این مجموعه یعنی ابنبات هل‌دار در سال‌های جنگ می‌گذرد و مهرداد صدقی ماجراهایی را که برای خانواده‌های پشت جبهه اتفاق می‌افتد، با زبانی طنز روایت می‌کند. آبنبات دارچینی در سال‌های ۷۲ تا ۷۴ اتفاق می‌افتد.  در آبنبات دارچینی همراه محسن و لهجه‌ی شیرین بجنوردی و ماجراهای بامزه‌اش می‌شویم. در قسمتی از کتاب می‌خوانیم:


به این نتیجه رسیدم که “زندگی یک نامردآدمیه!” یعنی اگر قرار است چیزی به تو بدهد، چیزی هم از تو می‌گیرد. گاهی هم اگر قرار است چیزی به تو بدهد، دو تا چیزِ هم‌زمان می‌دهد تا در زمانی که مانده‌ای کدام را انتخاب کنی هر دو را از تو بگیرد.

 

(10,900 بازدید تا امروز)
اشتراک گذاری